10. kadencja, 58. posiedzenie, 1. dzień (27-05-2026)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z wynikami ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025 (druki nr 2500 i 2566).

Poseł Witold Tumanowicz:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt dotyczy szczególnych rozwiązań związanych z wynikami ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025. Ma on łagodzić skutki sytuacji, w której część uczelni lub instytutów uzyska kategorię B albo C, a w konsekwencji utraci albo ograniczy uprawnienia do nadawania stopnia doktora oraz prowadzenia szkół doktorskich. Z jednej strony można zrozumieć potrzebę ochrony doktorantów, którzy rozpoczęli już kształcenie i nie powinni ponosić kosztów błędów systemu. Problem polega jednak na tym, że po raz kolejny państwo nie naprawia wadliwego mechanizmu, tylko tworzy przepisy łagodzące skutki jego działania. Samo ministerstwo przyznaje, że system ewaluacji jest krytykowany za nierzetelność, podatność na manipulację punktacyjną, problem czasopism drapieżnych i nierówne traktowanie dyscyplin. I to wszystko dzieje się w dniu, w którym pod Sejmem protestują naukowcy i doktoranci w ramach akcji: 3% dla nauki, 100% dla Polski. Protestują przeciwko fatalnemu finansowaniu nauki, niskim wynagrodzeniom i pogarszającym się warunkom prowadzenia badań. I mają w tym zakresie rację. To najlepiej pokazuje prawdziwy problem polskiej nauki. Nie wystarczy co kilka lat uchwalać ustaw łagodzących skutki źle działającej ewaluacji. Trzeba wreszcie uczciwie odpowiedzieć na pytanie, czy obecny model ewaluacji rzeczywiście mierzy jakość nauki, czy tylko zmusza uczelnie do gry pod punkty i tabelki. Dlatego do tego projektu podchodzimy sceptycznie. Chronienie doktorantów jest potrzebne, ale nie może być zasłoną dla braku realnej reformy systemu oceny jakości działalności naukowej. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia