10. kadencja, 58. posiedzenie, 1. dzień (27-05-2026)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z wynikami ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025 (druki nr 2500 i 2566).

Poseł Bartosz Romowicz:

    Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Polska 2050 wobec rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z wynikami ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025, druki nr 2500 i 2566.

    Głównym celem tej deregulacyjnej, epizodycznej ustawy jest zniwelowanie negatywnych skutków zbliżającej się ewaluacji dla uczelni wyższych oraz instytutów badawczych. Obecny system jakości działalności naukowej wywołuje uzasadnione obawy środowiska akademickiego,

    szczególnie w tak wrażliwym obszarze, jakim jest nadawanie stopni naukowych i prowadzenie szkół doktorskich. Jako Polska 2050 uważamy, że w centrum systemu szkolnictwa wyższego zawsze powinien znajdować się student i młody badacz. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której doktoranci ponoszą konsekwencje ewentualnych błędów organizacyjnych czy spadków jakości po stronie swoich macierzystych placówek badawczych, tracąc z dnia na dzień możliwość ukończenia wieloletniej pracy naukowej.

    Rozpatrywany projekt wprowadza bardzo precyzyjne i pragmatyczne rozwiązania, tworząc niezbędny wentyl bezpieczeństwa na czas pomiędzy drugą a trzecią ewaluacją. Zgodnie z proponowanymi przepisami, jeżeli dana jednostka uzyska w dyscyplinie kategorię naukową B, to będzie mogła bezpiecznie dokończyć te przewody doktorskie, które zostały wszczęte jeszcze przed dniem przyznania tej słabszej oceny. Z kolei w przypadku drastycznego spadku jakości i otrzymania najniższej kategorii: C, rozpoczęte już postępowania nie zostaną wyrzucone do kosza, lecz bezpiecznie przekazane do innej uprawnionej placówki, wskazanej przez Radę Doskonałości Naukowej.

    Ustawa mądrze chroni również szkoły doktorskie. Uczelnia z kategorią B zachowa prawo do dokształcenia tych roczników, które rozpoczęły naukę nie później niż w roku akademickim, w którym przyznano tę ocenę, chociaż oczywiście straci prawo do prowadzenia rekrutacji dla nowych kandydatów w tej dyscyplinie. Niezwykle ważny i obiektywnie sprawiedliwy jest także mechanizm finansowy zaprezentowany w projekcie. Jeśli doktorant ukończy szkołę doktorską w uczelni, która utraciła uprawnienia do nadawania stopnia doktora, to właśnie ta macierzysta placówka w całości pokryje koszty jego obrony przeprowadzonej w innym ośrodku.

    Klub Parlamentarny Polska 2050 ocenia ten projekt zdecydowanie pozytywnie. Cieszy nas również fakt, że połączone Komisje: do Spraw Deregulacji oraz Edukacji i Nauki sprawnie rozpatrzyły ten projekt i wniosły o jego uchwalenie bez jakichkolwiek poprawek, co dowodzi jego merytorycznej dojrzałości. Jest to ustawa racjonalna i wykazująca się pożądaną empatią systemową wobec młodych naukowców. Państwo musi gwarantować stabilność, zapobiegać paraliżowi administracyjnemu i przede wszystkim chronić dorobek polskiej nauki. Biorąc to wszystko pod uwagę, Klub Parlamentarny Polska 2050 ma zamiar głosować za przyjęciem tego projektu. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia