10. kadencja, 58. posiedzenie, 1. dzień (27-05-2026)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z wynikami ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025 (druki nr 2500 i 2566).

Poseł Jarosław Sachajko:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Rozpatrujemy projekt dotyczący szczególnych rozwiązań związanych z wynikami ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025. Powiedzmy sobie jasno: sam kierunek tego projektu należy poprzeć. Jeżeli doktorant rozpoczął kształcenie, jeżeli ktoś jest już w toku postępowania doktorskiego, to państwo nie może z dnia na dzień niszczyć jego drogi naukowej tylko dlatego, że jednostka dostała gorszy wynik ewaluacji. Młodzi naukowcy nie mogą płacić za błędy systemu, za chaos przepisów, za decyzje, na które nie mieli żadnego wpływu, dlatego ochrona doktorantów i ciągłości postępowań jest potrzebna. To jest uczciwe wobec ludzi, którzy poświęcili lata pracy, często za głodowe stawki oraz kosztem życia rodzinnego i zawodowego.

    Ale nie oszukujmy się, to jest plaster, a nie reforma nauki. Dziś pod Sejmem protestują naukowcy, bo doprowadziliście polską naukę do finansowej ściany, do sytuacji, w której młody człowiek słyszy: zostań w Polsce, zrób badania, twórz innowacje, ale żyj za stawkę, która urąga poważnemu, odpowiedzialnemu życiu. Mówicie o rozwoju, sztucznej inteligencji, bezpieczeństwie i nowoczesnej gospodarce, a jednocześnie głodzicie naukę. Chcecie polskich technologii bez pieniędzy, noblistów bez laboratoriów, innowacji bez grantów czy doktorantów bez godnych stypendiów. To jest hipokryzja. Polska wydaje na badania i rozwój ok. 1,41% PKB, podczas gdy średnia europejska wynosi ok. 2,24%. Środowisko naukowe domaga się dojścia do 3% PKB na naukę. To nie jest fanaberia, ale warunek przetrwania państwa, które chce być poważne, bo bez nauki nie będzie nowoczesnej armii, leków, przemysłu, rolnictwa, energetyki ani konkurencyjnej gospodarki.

    Poprę ten projekt, bo chronię konkretnych ludzi, ale nie pozwolimy, aby rząd udawał, że załatwił problem nauki. Nie załatwił, przykleił tylko plasterek na otwarte złamanie. Polska nauka potrzebuje pieniędzy, stabilności i szacunku, a nie kolejnych ustaw ratunkowych po katastrofie, którą sami stworzyliście. Dziękuję.

    (Głos z sali: Nie, to wy ją stworzyliście.)

Przebieg posiedzenia