10. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (28-05-2026)
11. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Katarzyna Kęcka:
Dzień dobry.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Bardzo dziękuję za to pytanie, pani poseł. Dlaczego? Dlatego że reforma opieki psychiatrycznej pozostaje cały czas jednym z kluczowych priorytetów Ministerstwa Zdrowia, a jej głównym celem jest odejście od modelu opartego głównie na hospitalizacji na rzecz opieki blisko miejsca zamieszkania pacjenta. Chodzi o opiekę szybciej dostępną, lepiej skoordynowaną i nastawioną na wczesną interwencję. Zaproponowane przez ministerstwo rozwiązania, które były ustalane z ekspertami, również będącymi członkami Rady do spraw Zdrowia Psychicznego, mają za zadanie systemowe zaimplementowanie centrów zdrowia psychicznego do całości systemu i zakończenie programu pilotażowego. Dlaczego zakończenie pilotażu i wdrożenie tych rozwiązań systemowych jest tak ważne? Ponieważ skala problemu w obszarze zdrowia psychicznego dotyka ok. 26% dorosłych Polaków. W ramach pilotażu w tej chwili dostęp do tego ma jedynie połowa Polski, czyli ok. 50% populacji osób dorosłych, a reforma jest konieczna, jeśli chodzi o efektywne wspieranie polityki publicznej, ponieważ depresja i związane z nią absencje w pracy kosztowały polską gospodarkę w 2023 r. co najmniej 2,8 mld zł. Wyliczenie to nie uwzględnia kosztów leczenia, rekrutacji nowych pracowników czy utraconych korzyści. Zaproponowany model, który został uzgodniony z ekspertami, korzysta z najlepszych doświadczeń obecnego pilotażu, czyli w dalszym ciągu stawia na zintegrowanie wszystkich form opieki psychiatrycznej, obejmuje punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny, wspólny personel dla opieki ambulatoryjnej, czyli poradni, leczenia środowiskowego, oddziału dziennego. Personel ma podążać za pacjentem zgodnie z jego aktualnymi potrzebami. Jest koordynator opieki w centrum zdrowia psychicznego oraz asystent zdrowienia, który jest niejako pomostem pomiędzy pacjentem a personelem medycznym i ma dawać wsparcie w codziennych wyzwaniach. Wdrożenie centrum zdrowia psychicznego do całości systemu umożliwi ogłaszanie konkursów przez oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia na terenie całego kraju, co może znacząco przyczynić się do wzrostu dostępności.
Skąd ta zmiana w nowym modelu? Na przestrzeni ostatnich lat w Polsce widoczne jest wyraźne kształtowanie się profilu pacjenta psychiatrycznego w stronę dominacji pacjentów z zaburzeniami lękowymi, adaptacyjnymi i depresyjnymi. Coraz większą część populacji stanowią osoby zgłaszające się z problemami związanymi ze stresem, z przeciążeniem psychospołecznym i kryzysami życiowymi. Nadal utrzymuje się istotny udział zaburzeń przewlekłych i ciężkich, takich jak schizofrenia czy choroba afektywna dwubiegunowa, jednak ich proporcja w stosunku do wszystkich pacjentów stopniowo maleje, a obecnie funkcjonujący system dedykowany był przede wszystkim tym grupom pacjentów. Zmienia się więc również udział pacjentów czy też zaburzeń w opiece psychiatrycznej. Nowy, projektowany model centrum zdrowia psychicznego, który jest konieczny do zaimplementowania, odpowiada na zidentyfikowane potrzeby pacjentów.
Jeśli chodzi o sposób finansowania, to ma mieć on powiązanie finansowe z rzeczywistą aktywnością placówek, liczbą pacjentów, w połączeniu z intensywnością opieki i procesem udzielania świadczeń. Chodzi również o to, aby wprowadzić mechanizmy premiujące jakość i efektywność działania centrów. Ważną rolę w dalszym ciągu odgrywać będzie odpowiedzialność terytorialna centrów zdrowia psychicznego. I tutaj, co ważne, pacjent zachowuje prawo wyboru i może skorzystać z innego centrum, niezależnie od miejsca zamieszkania, co jest absolutnie zgodne z prawami pacjenta. Bardzo dziękuję.
Przebieg posiedzenia