10. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (28-05-2026)

13. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim (druki nr 2446 i 2560).

Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiejsza debata dotyczy projektu utworzenia związku metropolitalnego w województwie pomorskim. Trzeba powiedzieć jedno: współczesne miasta oraz otaczające je gminy już dawno przestały funkcjonować osobno. Ludzie mieszkają w jednej gminie, pracują w drugiej, uczą się w trzeciej, a z transportu korzystają na obszarze całej metropolii. Problemy także są wspólne: transport, korki, planowanie przestrzenne, chaos urbanistyczny, ochrona środowiska, gospodarka odpadami czy rozwój komunikacji publicznej.

    Kierunek projektu zasługuje na poparcie. Jeżeli obszar metropolitalny realnie funkcjonuje jako jeden organizm społeczny i gospodarczy, to państwo powinno tworzyć narzędzia pozwalające nim sprawniej zarządzać.

    Dobrze również, że projekt mocno akcentuje kwestie wspólnego transportu, planowania przestrzennego i koordynacji rozwoju całego obszaru metropolitalnego. To są rzeczy, które mieszkańcy odczuwają każdego dnia nie w ustawach ani nie w tabelach, tylko stojąc rano w korkach albo próbując dojechać komunikacją publiczną do pracy czy szkoły.

    Jednocześnie przy tak dużym projekcie potrzebna jest ostrożność. Tworzenie silnego związku metropolitalnego zawsze rodzi pytania o równowagę między współpracą a samodzielnością samorządów.

    Projekt przewiduje bardzo szeroki zakres zadań i kompetencji nowego związku metropolitalnego. Trzeba więc pilnować, żeby mniejsze gminy nie miały poczucia, że decyzje będą zapadały wyłącznie z perspektywy największych miast. Zwłaszcza że metropolia musi być wspólnotą współpracy, a nie strukturą dominacji silniejszych nad słabszymi.

    W projekcie pojawiają się również bardzo szerokie możliwości tworzenia spółek, prowadzenia działalności gospodarczej czy przejmowania części zadań oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego. Dlatego niezwykle ważna będzie przejrzystość działania, kontrola wydatkowania środków publicznych i realny wpływ mieszkańców na funkcjonowanie związku metropolitalnego.

    Mieszkańcy mają bowiem prawo wiedzieć, kto podejmuje decyzje, za co odpowiada i w jaki sposób wydawane będą publiczne pieniądze. Ten projekt może być szansą na lepsze zarządzanie całym obszarem metropolitalnym Pomorza, ale tylko wtedy, gdy za nową strukturą pójdzie rzeczywista współpraca, partnerstwo i odpowiedzialność wobec mieszkańców całego regionu, nie tylko największych miast.

Przebieg posiedzenia