10. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (28-05-2026)
15. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (druki nr 2412 i 2572).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Ireneusz Raś:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na samym początku chciałem podziękować za tę debatę, która trwa w parlamencie, a jest efektem - pan przewodniczący to podkreślał, panowie posłowie to podkreślali - naszego działania w kolejnej sytuacji kryzysowej związanej z wydarzeniami na Bliskim Wschodzie.
Oprócz tego, że była cały czas koncentracja na bezpiecznym ściąganiu Polaków z zagranicy, co udało się zrobić dobrze, zastanawialiśmy się, w jaki sposób zareagować i wspierać kolejnych przedsiębiorców w kolejnej fali kryzysowej. Jednym z elementów był powrót do narzędzia, które sprawdziło się w czasie pandemii. Odniosę się za chwilę do tego, jak to wyglądało w skali roku. Jedyną drogą umożliwiającą szybkie wprowadzenie tego rozwiązania nie była, panie marszałku, Wysoka Izbo, droga rządowa, która wymaga długiej ścieżki. Uważaliśmy, że skoro zostało to sprawdzone i przedyskutowane przez nas z branżą, sięgniemy po narzędzie komisyjne. Dziękuję panu przewodniczącemu i całej Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki za podjęcie tej inicjatywy, bo mamy konkret. Co prawda konflikt trwa nadal, ale już mamy kryzys afrykański, który także może spowodować skutki w branży turystycznej, może nie tak szerokie, ale jednak. Na razie nie mówimy o niczym takim, ale świat się zmienił, musimy domknąć pewne narzędzia.
Po drugie, chcę powiedzieć, że nasze doświadczenie zostało wykorzystane przez Unię Europejską. Dostosowaliśmy tę zmianę. Chcę państwu posłom doprecyzować, dlaczego odchodzimy od okresu 2 lat przyjętego w naszym prawie COVID-owym na rzecz zasady 1 + 1. Parę tygodni temu ostatecznie określiła to dyrektywa Unii Europejskiej 2026/1024 w sprawie - sprecyzuję, żeby państwo wiedzieli - zmiany dyrektywy turystycznej, która obliguje państwa członkowskie do wprowadzenia tego zapisu do dnia 29 września 2028 r. My to już wpisaliśmy, żeby nie gmatwać spraw i żeby zapisy były zgodne z tym, co powinniśmy wprowadzić do 2028 r.
Oczywiście dotyczy to absolutnie wystąpienia sytuacji nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności. Okres stosowania tego przepisu jest określony i wyznacza go złożenie, tak jak powiedział pan przewodniczący Tomaszewski, wniosku przez ministra właściwego do spraw turystyki do ministra sportu. Dotyczy to tylko i wyłącznie sytuacji nadzwyczajnych. Jest to narzędzie dopełniające dobrze funkcjonujący system. Turystyczny Fundusz Pomocowy, który jest wykorzystywany, też jest narzędziem płynnościowym dla przedsiębiorców, dającym możliwość rozłożenia pożyczki gwarantowanej przez państwo na wiele lat, na bardzo dobrych zasadach, z możliwością zwrotu natychmiastowego, jeśli tylko klient o to się zwróci. To jest gwarancja dla tych wszystkich państwa, którzy pytają, czy prawa konsumenta są zachowane. Są zachowane. Wybiera de facto konsument. Propozycja dotycząca nominalnej kwoty lub większej jest propozycją przedsiębiorcy, mówiąc w skrócie.
Przejdę teraz do analizy okresu COVID-owego sprzed kilku lat, bo padło konkretne pytanie o to, ilu klientów skorzystało z vouchera po przedstawieniu propozycji przez przedsiębiorców. 30%, wcale nie tak mało. Co to powoduje? To, że nie uruchamiamy funduszu pomocowego od razu. Voucher jest pierwszym dobrowolnym narzędziem płynnościowym, uzgodnionym przez dwie strony.
Pan poseł Andrzej Gut-Mostowy zapytał o skalę problemów biur w okresie kryzysu na Bliskim Wschodzie, który nam podpowiedział powrót do tych rozwiązań. Uruchomiliśmy, panie ministrze, panie pośle, ok. 50 mln zł z Turystycznego Funduszu Pomocowego. Taka jest skala. Nie jest mała, nie jest duża, ale pokazuje, że ten system działa.
Jeśli chodzi o pytanie dotyczące tego, jak obecnie radzi sobie Turystyczny Fundusz Pomocowy, sądzimy, że trochę odrabia on straty. Nadal na koncie funduszu pomocowego jest około 0,5 mld zł, więc wydaje się, że cały czas zapewnione jest bezpieczeństwo dysponowania środkami i cały czas kwota się zwiększa.
Padały pytania o zawieszenie funduszu, o to, kiedy opłaty nie będą pobierane, kiedy fundusz będzie w pełnej wysokości. Mamy nadzieję, że tych kryzysowych sytuacji zwrotowych będzie jak najmniej.
Kolejne pytanie. Oczywiście musi być zgoda dwóch stron, do tego zobowiązuje nas dyrektywa w tej sprawie.
Kto ewentualnie i jak może ukarać organizatora, który nie wywiązuje się z umowy zawartej z klientem? Mamy już stosowne prawodawstwo i rozwiązania w innych ustawach: ustawie o zapobieganiu nieuczciwym praktykom rynkowym, ustawie o zwalczaniu niekonkurencyjności. Te ustawy mówią wprost: to prezes UOKiK-u nakłada kary na przedsiębiorcę. Wydaje nam się, że tych kar nie było zbyt wiele nawet w okresie tak dramatycznym jak okres COVID-owy, a więc mechanizm się sprawdził.
Na koniec, dziękując jeszcze raz, żeby nie przedłużać, bo kontrowersji dużych nie było, starałem się dopowiedzieć, zwrócić uwagę na to. Chciałem podziękować i powiedzieć panu posłowi, który pytał o czek turystyczny, że czek turystyczny właśnie dziś został albo jutro zostanie ogłoszony, jest już gotowy, uzgodniony prawnie. Tak że idziemy w kierunku realizacji na wschodnich terenach Polski tego narzędzia w niskim sezonie turystycznym w tym roku. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia