10. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (28-05-2026)

18. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o poselskim projekcie uchwały w sprawie 25. rocznicy uchwalenia pierwszej ustawy regulującej funkcjonowanie młodzieżowych rad samorządowych w Polsce (druki nr 2469 i 2496).

Poseł Marcin Skonieczka:

    Panie marszałku, będę o tym mówił.

    Wicemarszałek Szymon Hołownia:

    Tak? To super. Gdybym mógł się zapisać do tej rady, to chętnie.

    Poseł Marcin Skonieczka:

    Dziękuję.

    Mam przedstawić stanowisko klubu Centrum w sprawie 25. rocznicy uchwalenia ustawy regulującej funkcjonowanie młodzieżowych rad samorządowych w Polsce.

    Kilka dat na początek. Kluczową datą był 4 czerwca 1989 r. To częściowo wolne wybory. Potem 8 marca 1990 r. została przyjęta ustawa o samorządzie gminnym. 27 maja 1990 r. odbyły się pierwsze w pełni demokratyczne wybory do samorządu terytorialnego. To były kluczowe daty, które służyły budowaniu w Polsce demokracji i samorządności opartej na zasadzie pomocniczości.

    Dzięki tym zmianom ustrojowym w Polsce powstało wiele wspaniałych inicjatyw. Jedną z nich był pomysł powoływania młodzieżowych rad miast i gmin. Tak jak wskazano w uchwale, pierwsza była Rada Miasta Częstochowy, która 19 września 1990 r., a więc dość szybko, powołała dziecięcą i młodzieżową radę miasta Częstochowy. Potem powstawały kolejne. Myślę, że pierwsze regulacje wprowadzono dość późno, bo ustawa dotycząca młodzieżowych rad gmin pojawiła się dopiero 11 kwietnia 2001 r. Później nowelizacja z 2021 r. uregulowała młodzieżowe rady na poziomie powiatów i województw. Następnie w marcu 2024 r. pan marszałek Szymon Hołownia przyjął delegację sołtysów. Sołtysi złożyli m.in. postulat, aby była możliwość tworzenia młodzieżowych rad w jednostkach pomocniczych. Tak się składa, że na podstawie ustaleń z tego spotkania przygotowałem projekt ustawy i nad tą ustawą procedował Sejm. Została ona przyjęta 12 września 2025 r. Od tej daty, a właściwie od 1 stycznia tego roku w Polsce możemy tworzyć młodzieżowe rady sołectw, osiedli, dzielnic, czyli wszystkich jednostek pomocniczych. Mamy więc pełen katalog i wielką różnorodność rad.

    Tak jak wskazali ustawodawcy, w Polsce funkcjonuje 430 takich rad. Pan marszałek pytał o młodzieżową radę w gminie Płużnica, w której byłem wójtem. Tak, taka rada funkcjonowała. Z Fundacją Civis Polonus ustaliliśmy zasady i chciałbym udzielić kilku porad. Po pierwsze, w mojej ocenie kluczową rolę odgrywa opiekun rady. To jest bardzo ważna osoba. Po drugie, poprosiliśmy, żeby rada młodzieżowa nie była kopią dorosłej rady. Nasza rada pracowała metodą projektową. Młodzież obmyślała jeden projekt w roku, którym się zajmowała. Takim kluczowym projektem było przygotowanie społecznej koncepcji zagospodarowania plaży w Ostrowie. Ta koncepcja była potem przedmiotem inwestycji gminy. A więc młodzi ludzie mieli realny wpływ na to, co się w tej gminie dzieje. Ważną rzeczą było także to, żeby radni reprezentowali młodzież. Chodziło o to, żeby nie robili jakichś eventów, tylko właśnie zajmowali się tym (Dzwonek), co pokazuje, że są głosem młodzieży. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia