10. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (28-05-2026)

19. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 90. rocznicy deportacji ludności polskiej do Kazachstanu (druki nr 2470 i 2570).

Poseł Barbara Okuła:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum pragnę wyrazić pełne poparcie dla projektu uchwały upamiętniającej 90. rocznicę deportacji ludności polskiej do Kazachstanu.

    To jedna z tych kart naszej historii, o których przez wiele lat mówiło się zbyt cicho. Dziesiątki tysięcy Polaków zostało wyrwanych ze swoich domów tylko dlatego, że byli Polakami. Odebrano im rodzinne strony, bezpieczeństwo, często również najbliższych i możliwość powrotu do ojczyzny. Deportacje do Kazachstanu były częścią systemowego działania sowieckiego państwa, którego celem było niszczenie polskiej tożsamości. Za każdą liczbą kryją się jednak konkretni ludzie - dzieci, matki, ojcowie, całe rodziny, które musiały walczyć o przetrwanie w nieludzkich warunkach. Naszym obowiązkiem jest dziś nie tylko pamiętać o ich cierpieniu, ale także przekazywać tę historię młodemu pokoleniu. Dlatego tak ważną rolę odgrywa m.in. Muzeum Pamięci Sybiru - miejsce, które w sposób nowoczesny i niezwykle poruszający opowiada historię polskich zesłańców i deportowanych, a mieści się w Białymstoku, i to dokładnie w tym miejscu, z którego wyruszały transporty z zesłańcami.

    Chcę podziękować wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie tej uchwały oraz działania upamiętniające deportacje, a szczególnie dyrektorowi Muzeum Pamięci Sybiru prof. Wojciechowi Śleszyńskiemu za ogromną pracę na rzecz zachowania prawdy historycznej i pamięci o losach naszych rodaków. Chciałabym również podziękować wnioskodawcy posłowi Krzysztofowi Truskolaskiemu za współpracę przy tworzeniu tej uchwały.

    Pamięć nie może być tylko wspomnieniem zamkniętym w podręcznikach historii. Musi być przestrogą i zobowiązaniem - zobowiązaniem do obrony prawdy, godności człowieka i wolności. Naród, który traci pamięć, traci część samego siebie. Dlatego naszym obowiązkiem jest nie tylko wspominać wielkie zwycięstwa, ale także mówić o cierpieniu zwykłych ludzi, o tych, których historia często pomijała.

    90. rocznica deportacji Polaków do Kazachstanu jest momentem, w którym państwo polskie powinno powiedzieć jasno: Pamiętamy. Pamiętamy o wagonach jadących na step. Pamiętamy o dzieciach marznących w namiotach. Pamiętamy o rodzinach rozdzielonych przez terror. Pamiętamy o Polakach, którzy nawet na nieludzkiej ziemi potrafili zachować godność, wiarę i miłość do ojczyzny. Dlatego Klub Parlamentarny Centrum w pełni popiera tę uchwałę i apeluje o jej jednogłośne przyjęcie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia