10. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (28-05-2026)

19. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 90. rocznicy deportacji ludności polskiej do Kazachstanu (druki nr 2470 i 2570).

Poseł Anna Kwiecień:

    Bardzo dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 90 lat temu rozpoczął się dramat, którego nie sposób opisać samymi liczbami. Deportacje Polaków do Kazachstanu były nie tylko próbą wyniszczenia narodu, były próbą odebrania człowieczeństwa. W środku nocy dawano rodzinom kilka minut na spakowanie życia do jednej torby. Płacz dzieci, krzyk matek, strach i kolby karabinów uderzających w drzwi. Potem bydlęce wagony: zimne, ciemne, przepełnione, bez wody, bez jedzenia, bez nadziei. Jedna z deportowanych kobiet wspominała po latach chwilę, gdy podczas transportu zmarło małe dziecko. Matka przez wiele godzin tuliła je do piersi, nie mając siły oddać go strażnikom. Bała się, że je zabiorą i zostanie wyrzucone gdzieś w śnieg, bez modlitwy, bez grobu, bez imienia. Tak wyglądał świat, w którym człowiek musiał walczyć nawet o godną śmierć własnego dziecka. A jednak przetrwali. Na nieludzkiej ziemi, pośród kazachskich stepów, głodu i mrozu potrafili zachować wiarę, język i miłość do ojczyzny. (Dzwonek) Dzielili się ostatnim kawałkiem chleba. Szeptem uczyli dzieci pacierza i polskich słów, by nie utraciły korzeni. Nie pozwolili zabić w sobie Polski. Niech pamięć o deportowanych na zawsze pozostanie w sercu naszego narodu. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia