10. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (28-05-2026)
19. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 90. rocznicy deportacji ludności polskiej do Kazachstanu (druki nr 2470 i 2570).
Poseł Tomasz Zieliński:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Obchodzimy niezwykle smutną rocznicę pierwszych masowych zesłań Polaków do Kazachstanu. Nieludzki komunistyczny reżim bezwzględnie walczył z polskim narodem, dokonując mordów i wywózek. Szacuje się, że w głąb Związku Sowieckiego zesłano w latach 30. i 40. ubiegłego wieku ponad 300 tys. Polaków, z czego do Kazachstanu - ok. 70 tys.
Niech ta uchwała przyczyni się do nowego spojrzenia na problem powrotu Polaków do ojczyzny. Według raportu NIK w Polsce osiedla się średnio tylko 684 repatriantów rocznie, a samych oczekujących i zainteresowanych jest ponad 15 tys. osób. Jak łatwo policzyć, proces ten w tym tempie zajmie ponad 20 lat. Nie ma zachęt do powrotu. Procedury są bardzo długie i skomplikowane. Dlatego należy ułatwić powrót Polakom ze Wschodu, których liczbę szacuje się na 1-2,5 mln. Nasze państwo ma wobec potomków deportowanych rodzin zobowiązania. Każdy, kto chce wrócić do ojczyzny, powinien mieć to umożliwione. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia