10. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (28-05-2026)

19. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 90. rocznicy deportacji ludności polskiej do Kazachstanu (druki nr 2470 i 2570).

Poseł Marek Rząsa:

    Dziękuję.

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Deportacje Polaków do Kazachstanu były systemowym wyniszczaniem całej społeczności. Rodziny pozbawiano dorobku życia, wyrywano je ze swoich środowisk i domów, skazywano na nieludzkie warunki życia na stepach Azji Środkowej. Wielu zesłańców nie przeżyło głodu, chorób i niewolniczej pracy. Tym większy szacunek budzi siła tych, którzy mimo dramatycznych doświadczeń zachowali język, kulturę i przywiązanie do polskości.

    Jako wiceprzewodniczący Komisji Łączności z Polakami za Granicą doskonale wiem, że pamięć o tamtych wydarzeniach pozostaje żywa wśród Polonii i środowisk polskich w Kazachstanie. Dzisiejsza uchwała to hołd złożony ofiarom, ale też wyraz odpowiedzialności państwa polskiego za utrzymywanie więzi z rodakami. Przyjmując tę uchwałę, powinniśmy też pamiętać o tysiącach mieszkańców Kazachstanu, którzy w następnych deportacjach bardzo pomagali Polakom. Cześć i chwała tym Kazachom, którzy znaleźli w sobie tyle człowieczeństwa, aby narażając swoje życie i zdrowie, pomagać innym. (Dzwonek) Ta uchwała to przypomnienie, że polityka oparta na łamaniu praw człowieka nigdy nie może być zapomniana, bo pamięć historyczna jest fundamentem odpowiedzialności i tożsamości wspólnoty narodowej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)


Przebieg posiedzenia