10. kadencja, 59. posiedzenie, 1. dzień (09-06-2026)

3. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej (druki nr 2550 i 2611).

Poseł Tadeusz Tomaszewski:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowna Pani Minister! Klub koalicyjny Nowej Lewicy opowiada się za pracą nad nowelizacją ustawy o pomocy społecznej bez potrzeby odsyłania jej do komisji po zakończeniu drugiego czytania. Ze względu na ważność spraw uważamy, że powinniśmy na tym posiedzeniu Sejmu podjąć decyzje dotyczące uchwalenia tejże ustawy.

    W 2017 r. Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport dotyczący usług opiekuńczych, z którego wynikało, że brak jest standardów jakości świadczenia usług opiekuńczych. Ta ustawa, po pierwsze, realizuje zalecenia NIK-u. Po drugie, jest elementem wykonania jednego z kamieni milowych w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Po trzecie, zwiększa wymagania wobec osób realizujących usługi opiekuńcze, m.in. poprzez wprowadzenie obowiązku posiadania umiejętności udzielania pierwszej pomocy i wypełnienia stosownego oświadczenia. Jednoznacznie rozróżnia, co jest pomocą sąsiedzką. O tym, kto udziela pomocy sąsiedzkiej, decyduje osoba, której jest ona udzielana. Natomiast tutaj są to osoby zatrudnione przez gminy, ośrodki pomocy społecznej i podmioty prywatne, organizacje pozarządowe.

    Liczba osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Już wówczas, w tamtym raporcie NIK-u, była mowa o tym, że to jest prawie 2 mln osób. Ponad 4 mln osób posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

    Cały czas liczba osób w wieku senioralnym rośnie. Powyżej 60. roku życia mamy 26% populacji Polek i Polaków. Wynika z tego, że ta pomoc środowiskowa będzie coraz bardziej potrzebna. Z danych wynika również, że usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania są czterokrotnie tańsze od usług stacjonarnych. To prawda, że w wielu gminach jakość tych usług i brak osób, które by podjęły się wykonywania tych usług opiekuńczych, powodują, że nie odzwierciedla to oczekiwań społecznych.

    Obecna koalicja stara się polepszyć sytuację finansową gmin poprzez nową ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Czytamy również o nadwyżkach bilansowych, które są podawane. I to cieszy. Mam nadzieję, że znaczna część tych środków będzie przeznaczona na usługi opiekuńcze, tak aby stało się to powszechnym zadaniem gmin. Z raportu wynikało, że na 2,5 tys. gmin w 2200 realizowano usługi opiekuńcze, w pozostałych nie. Co prawda, rząd ma nowy instrument - bon senioralny w tych gminach, w których nie realizuje się usług opiekuńczych, ale zadaniem władzy publicznej jest takie kreowanie prawa, aby ono było równe dla wszystkich, a więc chodzi o to, by seniorzy bez względu na miejsce zamieszkania mieli prawo do usług opiekuńczych.

    Usługi opiekuńcze są również ważne z powodu sytuacji demograficznej, jak wspomniałem, a po drugie rodziny są coraz mniejsze, coraz mniej jest kontaktów, a część młodych ludzi emigruje za pracą. W związku z powyższym mamy w całej populacji coraz więcej osób samotnych, które wymagają opieki codziennej, począwszy od pomocy w utrzymaniu mieszkania, przy zakupach czy ewentualnie w związku z usługami związanymi ze stanem zdrowia danych osób.

    Dlatego klub Lewicy popiera rozwiązania zawarte w ustawie nowelizującej ustawę o pomocy społecznej. Cieszymy się, że jest to kolejna ustawa, która realizuje kamienie milowe Krajowego Planu Odbudowy, że te środki finansowe, które wspólnie koalicja 15 października w wyniku działań rządu pozyskuje, są obecne wśród społeczności lokalnych i są również przeznaczane na obszar polityki społecznej. (Dzwonek) Opowiadamy się za przejściem do trzeciego czytania bez odsyłania tego projektu ustawy do komisji. Stosowny wniosek złożę na ręce pana marszałka. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia