10. kadencja, 60. posiedzenie, 1. dzień (17-06-2026)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych (druki nr 2597 i 2641).

Poseł Witold Tumanowicz:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt dotyczy zasady współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi oraz zmian w finansowaniu działalności pożytku publicznego. Część rozwiązań przedstawiona jest jako uproszczenie procedur i ograniczenie biurokracji. Wątpliwości budzi jednak rozszerzenie zakresu stosowania tzw. małych dotacji przyznawanych z pominięciem otwartego konkursu ofert. Podwyższenie limitów tych dotacji oraz zwiększenie ich udziału w ogólnej puli środków przeznaczonych dla organizacji pozarządowych oznacza, że większa część pieniędzy publicznych będzie mogła być rozdysponowywana w uproszczonym trybie. Wątpliwości budzi również zwiększenie limitu środków przeznaczonych na małe granty z 20% do 30% ogólnej puli dotacji dla organizacji pozarządowych. W praktyce może to osłabić znaczenie otwartych konkursów ofert, które powinny gwarantować równe i przejrzyste zasady dostępu do środków publicznych. Projekt likwiduje także Fundusz Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego i przenosi środki do szerszego funduszu wspierania społeczeństwa obywatelskiego. To oznacza zmianę sposobu dystrybucji pieniędzy i rozszerzenie kręgu podmiotów, które mogą z nich korzystać. W naszej ocenie takie rozwiązania wymagają szczególnej ostrożności, aby nie prowadziły do uznaniowości i politycznego premiowania wybranych organizacji, co się zdarza przy każdych rządach i co krytykuje zarówno jedna strona, jak i druga. W tym zakresie dajecie sobie jeszcze większe kompetencje.

    Aktywność obywatelska oczywiście jest ważna. Dobrym przykładem jest np. Stowarzyszenie ˝Marsz Niepodległości˝, które oddolnie i przez lata dzięki tysiącom zaangażowanych obywateli i organizacji społecznych organizowało wydarzenie w Warszawie. To pokazuje, że społeczeństwo obywatelskie potrafi skutecznie działać bez szczególnej opieki państwa. To wydarzenie było finansowane nie z dotacji, tylko z dobrowolnych wpłat od obywateli. Nieprzypadkowo w Sejmie można dziś obejrzeć wystawę o pokoleniu Marszu Niepodległości. Zachęcam do obejrzenia. Ta wystawa jest poświęcona ludziom, którzy swoją aktywnością społeczną i patriotyczną współtworzyli jedno z największych wydarzeń obywatelskich w Polsce.

    Podsumowując, powiem, że środki publiczne przeznaczone dla organizacji pozarządowych muszą być wydawane w sposób przejrzysty, konkurencyjny i odporny na nadużycia. Ta ustawa tego nie gwarantuje, dlatego nie będziemy jej popierać. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia