10. kadencja, 60. posiedzenie, 1. dzień (17-06-2026)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne (druki nr 1941 i 2633).

Poseł Marek Jan Chmielewski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicja Obywatelska przedstawić opinię w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne, druki nr 1941 i 2633.

    Głównym celem projektowanej nowelizacji ustawy - Prawo wodne jest zachęcenie właścicieli urządzeń wodnych wykonanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia do uregulowania ich statusu prawnego. Cel ten ma być osiągnięty poprzez wprowadzenie czasowego mechanizmu motywacyjnego pełniącego rolę swoistej amnestii dla posiadaczy nielegalnych ujęć wody. Obecne przepisy tej ustawy, art. 190 i art. 472aa, nakładają na właścicieli urządzeń obowiązek uiszczenia wysokich opłat legalizacyjnych oraz przewidują administracyjne kary pieniężne za posiadanie urządzeń bez odpowiedniej zgody. Chęć uniknięcia tych kosztów stanowi główny czynnik zniechęcający do legalizacji i spowalniający cały proces ewidencjonowania. Nowelizacja ustawy zakłada zwolnienie z tych obciążeń dla osób, które złożą kompletny wniosek o legalizację do 30 września 2027 r.

    Sprawne przeprowadzenie legalizacji leży w interesie publicznym, ale także w interesie pomocy m.in. rolnikom, którzy wykonywali na swoim terenie tego typu urządzenia z przeznaczeniem do produkcji rolnej i ponoszą obecnie znaczące koszty legalizacyjne z tym związane. Pozwoli to również na kontrolę nad jakością i ilością wód w środowisku oraz pozyskanie wiedzy o liczbie ujęć. Obecnie utrudnia to planowanie inwestycji i ochronę wód przed nadmierną eksploatacją oraz lokalnymi zaburzeniami hydrologicznymi. Brak kontroli nad ilością pobieranej wody może prowadzić do drenażu warstw wodonośnych.

    Szacuje się, że liczba urządzeń działających bez pozwoleń może sięgać nawet kilkudziesięciu tysięcy w skali kraju. Najliczniejszą grupą zainteresowaną regulacją są rolnicy indywidualni oraz mikro- i mali przedsiębiorcy. Szacunkowo to może być 20-40 tys. indywidualnych ujęć. W toku prac legalizacyjnych doprecyzowano, że amnestia ma dotyczyć przede wszystkim urządzeń do poboru wód podziemnych, czyli właśnie studni, a wnioski składane w tym trybie muszą być kompletne. Pełne ewidencjonowanie jest niezbędne, aby organy państwowe mogły pozyskać informacje o sposobie funkcjonowania tych urządzeń i ich wpływie na kształtowanie lokalnych stosunków wodnych oraz realizację konstytucyjnego obowiązku władz publicznych w zakresie ochrony środowiska.

    Podsumowując: nadzór nad stosunkami wodnymi jest przedstawiany jako nadrzędny cel publiczny, dla którego warto czasowo zrezygnować z wpływów budżetowych z tytułu opłat legalizacyjnych. Uzyskana w zamian wiedza o rzeczywistym stanie infrastruktury wodnej ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa środowiska. Klub Koalicji Obywatelskiej pozytywnie opiniuje przedstawioną ustawę wraz z proponowanymi zmianami. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia