10. kadencja, 60. posiedzenie, 2. dzień (18-06-2026)
14. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2026 r. (druki nr 2684 i 2688).
Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk:
Dziękuję bardzo.
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawa i Sprawiedliwości w związku z projektem ustawy zawartym w druku nr 2684 - sprawozdanie jest w druku nr 2688 - dotyczącym zysków nadzwyczajnych z produkcji paliw i obrotu nimi.
Pan przewodniczący mówił, że zdaje sprawozdanie z obrad komisji, ale nie powiedział o poważnych wątpliwościach, które pojawiły się podczas tych obrad. Mianowicie nawet Biuro Legislacyjne Sejmu zwracało bardzo mocno uwagę na to, że ustawa oznacza działanie prawa wstecz, a tego zabrania polska konstytucja. Słuchając głosu pana ministra, nie usłyszałem wyjaśnień w tej sprawie, bo tego wyjaśnić się nie da. Ustawa dotyczy okresu marzec-grudzień, a przecież jeżeli pan prezydent zdecyduje się ją podpisać, bo zapewne koalicja ją przegłosuje, to będzie obowiązywała od 1 sierpnia, więc nie ulega wątpliwości, że jest to w oczywisty sposób działanie prawa wstecz.
Byli także przedstawiciele sektora paliwowego, firm raczej drobniejszych z tego rynku, i podnosili wątpliwość, czy w ogóle w tym sektorze w tym okresie powstały nadzwyczajne zyski, skoro, panie ministrze, wasze rozwiązanie dotyczące obniżenia stawki podatku VAT i akcyzy ustanawiało także ceny maksymalne. Rozumiem, że cena maksymalna chroniła przed nadzwyczajnymi zyskami - chyba że nie chroniła. Wydaje mi się, że taki był jej cel.
Kolejna rzecz związana z wątpliwościami w sprawie tych nadzwyczajnych zysków. Trudno sobie wyobrazić, żeby nadzwyczajny zysk powstał w obszarze importu paliw. Skoro ceny wzrosły na rynku światowym, to importerzy kupowali po tych podwyższonych cenach, ponosili prawdopodobnie podwyższone koszty związane z logistyką, transportem, w związku z tym raczej w imporcie także nadzwyczajnych zysków nie było. A więc jest pytanie, co jest istotą tej ustawy.
Wreszcie trzecia rzecz, na którą chcę zwrócić uwagę. O tym już mówiłem, ale myślę, że wypada to jednak przypomnieć. Państwo mówicie o tym rozwiązaniu, które obowiązywało od kwietnia, a będzie obowiązywało do końca czerwca - choć akcyza już została podwyższona do tej wyjściowej - przedstawiając to jako wręcz nieprawdopodobny sukces. To zaledwie 3 miesiące obniżek podatków. Ale okazuje się, że powodem wprowadzania tej ustawy jest taka sytuacja budżetu państwa, że skoro koszt tych obniżek podatków to jest ok. 4,5 mld, to trzeba na gwałt przyjmować ustawę o nadzwyczajnych zyskach, bo budżetu po prostu na takie rozwiązanie nie stać. Chcę więc przypomnieć państwu, że w roku 2022 rząd premiera Morawieckiego wprowadził obniżkę podatku VAT i akcyzy na energię elektryczną, gaz - w tym przypadku nawet z 23% do zera - ciepło systemowe i paliwa. Te obniżki obowiązywały przez rok i w 2022 r. nie było żadnej ustawy o nadzwyczajnych zyskach. Budżet wytrzymał obniżenie podatków z tych czterech tytułów, a to obniżenie kosztowało co najmniej kilkadziesiąt miliardów złotych. Państwo doprowadziliście budżet do tak tragicznej sytuacji, że nawet operacja na 3 miesiące wymaga dodatkowej ustawy, nad którą procedujemy w 48 godzin. Swoją drogą, proszę państwa, pewność obrotu prawnego w Polsce w sytuacji, gdy nadzwyczajny podatek można uchwalić w 48 godzin, szczególnie dla firm zagranicznych, jest pod poważnym znakiem zapytania.
Ostatnia kwestia. To w oczywisty sposób drenaż przede wszystkim spółki Orlen. Od momentu, kiedy objęliście rządy, on regularnie się odbywa. Przypominam, że 15 mld wzięliście z zysków wypracowanych przez prezesa Obajtka - którego ścigacie - aby mrozić ceny energii. Minister finansów nacisnął na Orlen, żeby wypłacał hojną dywidendę, bo oczywiście (Dzwonek) 50% akcji należy do Skarbu Państwa. W związku z tym wypłacono kilkanaście miliardów dywidendy, z tego do budżetu poszła przynajmniej połowa tego. No i teraz podatek od nadzwyczajnych zysków - z 4 mld 2,4 mld będzie znowu od Orlenu. Zarzynacie kurę znoszącą złote jaja.
Wicemarszałek Monika Wielichowska:
Dziękuję bardzo.
Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk:
To jest po prostu niedopuszczalne. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia