10. kadencja, 60. posiedzenie, 2. dzień (18-06-2026)

19. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny (druk nr 2644).

Poseł Barbara Okuła:

    Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Kultura jest inwestycją, a nie kosztem. A troska o ludzi, którzy ją tworzą, jest obowiązkiem nowoczesnego państwa. Wszyscy wiemy, że artyści są niezwykle ważną częścią naszego społeczeństwa. To oni współtworzą kulturę, budują naszą tożsamość, opowiadają historię Polski i pomagają nam lepiej rozumieć świat.

    Jednocześnie specyfika zawodu artystycznego sprawia, że wielu twórców funkcjonuje w warunkach dużej niepewności. Ich dochody są często nieregularne. Okresy intensywnej pracy przeplatają się z miesiącami bez nowych zleceń, a dostęp do zabezpieczenia społecznego bywa ograniczony. Dlatego dostrzegamy potrzebę stworzenia lepszych rozwiązań. Pozytywnie oceniamy więc sam cel projektu, który dostrzega rolę twórców kultury. Jednocześnie mamy pewne wątpliwości dotyczące proponowanych narzędzi.

    Projekt tworzy kolejny wyjątek w systemie ubezpieczeń społecznych, ale nie daje jasnej odpowiedzi, jak skutecznie zapobiegać nadużyciom. Najwięcej pytań budzi sposób przyznawania statusu artysty zawodowego. Projekt zakłada udział specjalnej komisji opiniującej, która będzie oceniać dorobek osób ubiegających się o ten status. Nie kwestionujemy kompetencji ekspertów ani dobrej woli projektodawców. Zastanawiamy się jednak, czy w przypadku tak różnorodnego i dynamicznego świata kultury możliwe jest stworzenie systemu, który będzie całkowicie przejrzysty, obiektywny i jednakowo sprawiedliwy wobec wszystkich twórców. Sztuka rozwija się dzięki różnorodności. Obok uznanych instytucji działają artyści niezależni, twórcy nowych mediów, muzycy, pisarze, fotografowie czy animatorzy kultury. Chcielibyśmy mieć pewność, że proponowane rozwiązania nie będą powodowały poczucia wykluczenia żadnej grupy artystycznej i że kryteria uzyskania wsparcia będą maksymalnie jasne.

    Warto również zastanowić się, czy procedury administracyjne nie mogłyby być prostsze. Klub Centrum uważa, że kierunek zmian jest dobry, ale potrzebuje dalszej pracy. Chcemy, aby powstające przepisy były oparte na jasnych zasadach, dawały poczucie równego traktowania i budowały zaufanie środowisk twórczych. Naszym celem powinno być stworzenie systemu, który będzie wspierał artystów, szanował ich niezależność i odpowiadał na realne problemy. Dlatego jesteśmy gotowi do merytorycznej pracy nad tym projektem (Dzwonek) i wnosimy o dodatkowe skierowanie tego projektu również do komisji deregulacji. Liczymy, że dalsze prace pozwolą dopracować te rozwiązania, które budzą dziś najwięcej wątpliwości. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia