10. kadencja, 60. posiedzenie, 2. dzień (18-06-2026)
12. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Minister Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska:
Szanowna Pani Posłanko! Panie Marszałku! Szanowne Posłanki! Szanowni Posłowie! Po pierwsze, bardzo dziękuję za tę dzisiejszą debatę, bo to jest dobra okazja, żeby podsumować już w drugiej części kadencji nasz wspólny dorobek, bo to, co udało się zrobić, to jest ogrom pracy wykonany dzięki zaangażowaniu pracowników resortu, ministerstwa, podległych jednostek, narodowego funduszu, wojewódzkich funduszy, ale także parlamentarzystów pracujących w dedykowanych komisjach ochrony środowiska, klimatu, energii. To dwie bardzo obciążone pracą komisje. Chodzi tu też o wielu ludzi w regionach tak naprawdę, prywatnych przedsiębiorców, obywateli, którzy każdego dnia chcą zmieniać naszą Polskę, chcą zmiany na lepsze. A jak zmieniamy na lepsze, to ja państwu pokażę na starcie tej naszej dzisiejszej dyskusji na konkretnym przykładzie, na konkretnym obrazku, do którego później jeszcze wrócę, bo jednym z topowych programów Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest termomodernizacja dla polskich szkół, bo naszym dzieciom się to po prostu należy. I to jak zmieniamy, powiem szczerze, polskie szkoły pod kątem infrastruktury i jakości nauczania, jeżeli chodzi o miejsce, to naprawdę chwyta za serce. To, szanowni państwo, Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2 w Gnieźnie, jedna z pierwszych odebranych inwestycji w ramach 450 polskich szkół i przedszkoli zmodernizowanych tylko i wyłącznie dzięki uruchomieniu środków z Krajowego Planu Odbudowy za 1,7 mld zł. W takich warunkach polskie dzieci, dzieciaki z niepełnosprawnościami zarówno fizycznymi, jak i intelektualnymi, uczyły się w tym ośrodku , a w takich będą się uczyć w kolejnych latach. To jest przykład tego, jak wspólnym wysiłkiem zmieniamy Polskę każdego dnia. (Oklaski)
Ale po kolei, szanowni państwo. Pani poseł zapytała o ˝Energię dla ludzi˝. To jest jeden z najnowszych programów uruchamianych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu budowy energetyki rozproszonej, energetyki prosumenckiej i wsparcia regionów, polskich miast, miasteczek, gmin w procesie transformacji. To jest bardzo ważne, bo energetyka rozproszona to energetyka bardziej odporna na ataki ze strony potencjalnego wroga. To energetyka bardziej suwerenna, oparta na miejscowych źródłach, wolna od szantażu energetycznego i importowanych paliw kopalnych. To oczywiście energia, która skierowana jest do Polek i Polaków, aby poprawić ich zdrowie. Ale to też, co pokazaliśmy ostatnio właśnie we Wrocławiu, energia, która jest dużo tańsza, która może dawać gminom i ich mieszkańcom realne oszczędności.
Szanowni Państwo! Ostatnio właśnie we Wrocławiu, gdzie zrodził się ten pomysł, który będziemy przekuwać w ogólnopolski program, zaprezentowaliśmy nowy program priorytetowy ˝Energia dla ludzi˝, oparty, jak powiedziałam, o spółdzielnie energetyczne. Spółdzielnie energetyczne to podmioty, które mogą być tworzone przez maksimum trzy gminy i ich mieszkańców, którzy chcą sami produkować, magazynować, sprzedawać, obracać energią elektryczną, energią cieplną, a potem też zużywać ją w ramach własnej autokonsumpcji. Pokazaliśmy kilka modeli. Jeden z nich, który mogę tu dla państwa omówić, zakłada, że w ciągu pierwszych 10 lat gminy, które taką spółdzielnie założą, są w stanie zaoszczędzić 50 mln zł na tańszym produkowaniu i dostarczaniu energii do swoich mieszkańców. Dziękuję. (Oklaski)
To są realne modele, które prezentujemy i które będziemy chcieli wspierać w naszych regionach, oparte na połączeniu wartości dodanej poprzez produkcję energii słonecznej, przez system fotowoltaiczny, biogazu, turbiny wiatrowej, połączonej z magazynowaniem energii i dostarczaniem takiej energii do mieszkańców budynków użyteczności publicznej funkcjonujących w danej gminie. Tak jak powiedziałam, to jest dokładnie ten model, z którym szliśmy w kampanii w 2023 r., mówiąc o tym, że każdy obywatel ma prawo produkować energię, obracać nią, sprzedawać ją, zużywać ją, by właśnie korzystać z niższych rachunków za prąd.
Ale to jeden z szeregu modeli, nad którymi pracujemy, bo przede wszystkim to, z czym borykamy się w systemie energetyki rozproszonej i prosumenckiej, to efektywność odnawialnych źródeł energii. Przez lata obywatele inwestowali w nowe źródła wytwarzania energii, a w gruncie rzeczy państwo nie budowało elastyczności sieci, budując zdolność odbioru energii produkowanej przez odnawialne źródła energii w momentach szczytowych, kiedy ta produkcja jest największa, energii dostępnej jest w sieci najwięcej i co za tym idzie, jest ona najtańsza. Chcemy tę energię w takich momentach zbierać w większym zakresie. Latem to jest oczywiście każdy słoneczny dzień między godz. 11 a 16, kiedy mamy bardzo często ceny ujemne bądź bliskie zeru - wtedy chcemy tę energię magazynować. Dlatego jednym z priorytetów, do którego przystąpiliśmy 2 lata temu, było budowanie systemu magazynowania energii w Polsce. Uruchomiliśmy na to odpowiednie dedykowane środki, ok. 5 mld zł. I uwaga, szanowni państwo, jesteśmy właśnie w kluczowym, ważnym strategicznie momencie, bo w Polsce nastaje historyczny moment - podłączamy do sieci elektroenergetycznej pierwsze wielkoskalowe, bateryjne magazyny energii, które są w stanie zabezpieczać konkretne aglomeracje, miasta, miasteczka, dostarczając właśnie w taki sposób najtaniej zgromadzoną energię w najniższych cenach do mieszkańców, również wieczorem i w nocy. (Oklaski)
Tak jak powiedziałam, ostatnio miałam okazję odwiedzić jeden z takich obiektów pod Białymstokiem, za chwilę podłączamy Ełk. Ale, szanowni państwo, mało tego: w tej chwili budujemy, realizujemy dzięki środkom europejskim blisko 200 tego typu projektów (Oklaski), budując magazyny duże i wielkoskalowe. W ten sposób faktycznie jesteśmy w stanie realnie zwiększyć efektywność pracy odnawialnych źródeł energii i obniżyć ceny energii dla gospodarstw domowych, dla polskiej gospodarki.
Ale budujemy też system magazynów przydomowych. Uruchomiliśmy też na ten cel specjalne wsparcie ze środków europejskich. Szanowni państwo, kiedy rozpoczynała się nasza wspólna kadencja, wspólna droga obecnej koalicji 15 października, w systemie funkcjonowało 5 tys. przydomowych magazynów energii, które wspierały przydomowe systemy fotowoltaiczne. Na koniec ubiegłego roku w Polsce funkcjonuje już 120 przydomowych magazynów energii. Obraliśmy cel na tę kadencję: 200 tys. tego typu magazynów przydomowych i ten cel, szanowni państwo, może okazać się mało ambitny. Bo udało nam się zachęcić mieszkańców, zwłaszcza tych, którzy funkcjonują w systemie net-billing, mniej opłacalnym. Zwiększenie efektywności takiego systemu produkcji energii słonecznej w wersji przydomowej przy wpięciu i dobrym zarządzaniu magazynem energii może podnieść efektywność takiej instalacji nawet o 70%.
W ramach budowy energetyki rozproszonej, o którą pytała pani posłanka, robimy też wiele innych rzeczy. Dofinansowaliśmy produkcję w bardzo podobnych systemach klastrów energii i podnosimy też, co jest bardzo ważne, efektywność energetyczną budynków.
Bardzo dużo politycznych awantur, ale też pewnie rzeczywistej troski o obywateli było w ostatnich latach wokół programów ˝Czyste powietrze˝ i ˝Ciepłe mieszkanie˝. Pochwalę się przy okazji naszej debaty państwu kilkoma liczbami. Jeżeli chodzi o programy ˝Czyste powietrze˝ i ˝Ciepłe mieszkanie˝, mimo burz politycznych, wielu problemów i trudności, które realnie w tych programach były do rozwiązania, w latach 2024-2025 poprawiliśmy efektywność energetyczną ponad 0,5 mln polskich domów (Dzwonek), dokładnie 556 828 domów zostało stermomodernizowanych, a więc obniżono w nich też rachunki za prąd dla polskich rodzin.
Panie Marszałku! Jeszcze chwilkę.
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Tylko bardzo proszę, bo mamy bardzo limitowany czas ze względu na mały blok głosowań przed godz. 13.
Minister Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska:
Dobrze. Postaram się skończyć ten wątek i potem dokończę...
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Nie chciałbym zabierać później posłom głosu, a widzę, że już będę musiał skrócić listę mówców.
Bardzo proszę.
Minister Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska:
Wymieniliśmy w bardzo podobnej liczbie ponad 466 tys. domów źródła ciepła. Tak jak powiedziałam, stermomodernizowaliśmy szkoły. Obecnie kończymy tego typu prace w 450 placówkach.
Ale nie zatrzymujemy się. Rozliczamy KPO. Przygotowaliśmy kolejne 2 mld na kolejne 500 placówek szkół i przedszkoli na kolejną część kadencji. Chcemy w tej kadencji zmodernizować 1 tys. placówek oświatowych. Przygotowaliśmy też program termomodernizacji szpitali, który ruszy w III kwartale tego roku. To jest bardzo ważne dla ludzi, zwłaszcza dla osób, rodzin objętych ubóstwem energetycznym. Termomodernizacja budynków wielorodzinnych na obszarach wiejskich. To są tzw. tereny obszarów popegeerowskich. Program dedykowany tej grupie zabudowań ruszy na przełomie II i III kwartału.
Kończąc, powiem państwu tak: w szkole, którą pokazywałam państwu na starcie mojego wystąpienia, rachunki za prąd, za energię elektryczną, za energię cieplną spadły o 200 tys. zł rocznie, co przełożyło się na oszczędność na poziomie blisko 80%. Akurat ta jedna szkoła ma oszczędność na poziomie 200 tys. zł rocznie. Jest, proszę sobie policzyć, 450 budynków, a więc to są miliony, dziesiątki milionów oszczędności na rachunkach za ciepło, których nie będzie trzeba wydać i które będzie można przeznaczyć na przybory szkolne czy zajęcia pozalekcyjne dla dzieciaków. To dużo cenniejsze cele niż przepalanie ich w postaci węgla i ogrzewania. Natomiast chcemy w przyszłości podnieść m.in. efektywność budynków polskich rodzin. W tych budynkach wielorodzinnych na terenach wiejskich, jak szacujemy na podstawie pierwszych audytów energetycznych, rachunki mogą spaść nawet o 90%. (Oklaski) Z takimi wampirami energetycznymi mamy do czynienia. Tyle z mojej strony. Oczywiście będę wsłuchiwać się w państwa pytania i na wszystkie postaram się odpowiedzieć. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia