10. kadencja, 60. posiedzenie, 2. dzień (18-06-2026)
12. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Minister Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska:
Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Szanowni Państwo! Dziękuję bardzo za te półtorej godziny i za tę debatę.
Na wstępie, odpowiadając na państwa pytania, pozwolę sobie poruszyć wątki, których nie udało mi się poruszyć w pierwszej części mojego wystąpienia. Wtedy mówiłam dużo o energetyce rozproszonej, o planach wsparcia spółdzielni energetycznej i programów termomodernizacyjnych. Będę jeszcze do tego nawiązywać, ale teraz chciałabym się skupić bardziej na tych kwestiach, o które państwo pytaliście, a których nie poruszałam, czyli na gospodarce wodno-ściekowej i inwestycjach w tym zakresie, na adaptacji miast do zmian klimatu poprzez budowę odporności regionów, na mikroretencji czy małej retencji, która była, już jest realizowana lub jest w planach.
(Głos z sali: Dofinansowania dla firm.)
Szanowni Państwo! To są obszary, które też są mocno zaopiekowane w ostatnich latach, na ile możliwości finansowe na to pozwoliły. Mamy tu realne dokonania i realne sukcesy. Jeżeli chodzi o inwestycje w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, zaopatrzenia w wodę do spożycia, to przeprowadziliśmy przez ostatnie 2 lata sześć naborów z budżetem podpisanych umów na kwotę ponad 5 mld zł. (Oklaski) To są konkretne inwestycje w całej Polsce. To jest, szanowni państwo, 610 km sieci kanalizacyjnych, nowych lub zmodernizowanych, 40 zmodernizowanych lub wybudowanych praktycznie od nowa oczyszczalni ścieków. Z drugiej strony - też 310 km sieci wodociągowej, 70 stacji uzdatniania wody, 50 ujęć wody. To jest poprawa jakości życia często osób mieszkających na terenach wiejskich, bo tam kanalizacja ma mniejszy zasięg. To w realny sposób poprawia jakość życia na tym terenie.
Jeżeli chodzi o budowanie odporności naszych miast i regionów, państwo bardzo często widzicie to teraz. Zmiany klimatu przyspieszają, mamy przeciągające się okresy suszy, braku opadów. Taka była wiosna w tym roku, dopiero ostatnie dni nieco to zmieniły, poprawiając średnią sumę opadów, chociażby miesięcznych. Ale to również problemy z nagłymi wyładowaniami atmosferycznymi, z którymi nie radzą sobie nasze miasta. W ramach budowania odporności miast przygotowaliśmy też program adaptacji do zmian klimatu, w ramach którego budowane są na terenach miejskich magazyny wody, przebudowywane są systemy przyjmowania i odprowadzania deszczówki, systemy odprowadzania wody, odbrukowywane są miasta. Zwiększa się ilość terenów zielonych. W tym zakresie mamy w procesie ok. 200 projektów, wydaliśmy na nie 4,3 mld zł, ale mamy jeszcze drugą taką pulę środków do zaadresowania i zachęcamy samorządy do podejmowania tego typu inwestycji.
Mikroretencja przydomowa - bardzo ważny program, to dofinansowania do zbierania, magazynowania i wykorzystywania wód opadowych i roztopowych na terenie prywatnych nieruchomości. Ten program z budżetem 173 mln zł ruszy, szanowni państwo, za 4 dni. To jest ważny program również z punktu widzenia walki z suszą. 8 tys. zł na projekt będzie można pozyskać. Ale też podejmujemy wysiłki w zakresie retencji regionalnej. W tym zakresie przygotowaliśmy m.in. komponent przyrodniczy Tarczy Wschód i przeznaczyliśmy 450 mln zł na programy naturalizacji i wsparcia ciągłości systemów ekologicznych, np. rzeki Narew. Ostatnio odebrałam zakończoną inwestycję w renaturyzację i odbudowę części przebiegu rzeki Ełk, która łącznie w dwóch etapach wydłużyła się, z powrotem wracając do swojego starego dorzecza, o 37 km. Prowadzimy cały szereg działań w tym zakresie. Oczywiście tu środków zawsze przydałoby się więcej, ale tak jak powiedziałam, ruszył właśnie nabór na 450 mln zł - to jest 0,5 mld - który właśnie w zakresie nawodnienia terenów głównie na terenach wschodnich w ramach przyrodniczego komponentu Tarczy Wschód prowadzimy.
Wsparcie dla strażaków. To są absolutne brednie, że wozy strażackie przestały trafiać do regionów. Nowe dane mówią zupełnie co innego. Przytoczę tu konkretne liczby. W latach 2024-2025 zakupiliśmy w ramach wsparcia Ministerstwa Klimatu i Środowiska przy udziale narodowego funduszu i wojewódzkich funduszy 323 wozy ratowniczo-gaśnicze, które pracują już dziś w regionach (Oklaski), ale również 47 zestawów sprzętu ratowniczego dla ratownictwa wodnego i górskiego.
(Poseł Mirosław Suchoń: Będą nowe.)
To jest nasze konkretne wsparcie w ramach podziękowania za zaangażowanie dla pracowników wodnych, ratowników wodnych, ratowników górskich, ale także funkcjonariuszy i funkcjonariuszek Państwowej Straży Pożarnej, druhów i druhen pracujących w OSP. Bo to oni są często pierwsi na miejscu zdarzenia. To oni wspierali nas w ogarnięciu chociażby dwóch ostatnich wielkoskalowych pożarów na terenach leśnych. To są miliony złotych, które trafiają do strażaków.
Pytaliście państwo dużo. Oczywiście na wszystkie pytania odpowiemy też w wersji pisemnej, na te, na które nie zdążę odpowiedzieć.
˝Energia dla ludzi˝ - program niezwykle ważny. Kiedy obejmowaliśmy...
(Poseł Katarzyna Czochara: Dofinansowania dla firm, dla wiatraków.)
Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:
Można było zadawać pytania, a teraz nie jest ta forma, bo pani minister odpowiada na pytania.
Minister Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska:
Pani pozwoli mi odpowiedzieć na pytania posłów.
(Poseł Katarzyna Czochara: Czy moje też będzie?)
Powiedziałam, że każdy dostanie odpowiedź, ewentualnie na piśmie. Mam jeszcze tylko 3 minuty, a pani przeszkadza mi w udzieleniu odpowiedzi posłom na ważne pytanie swoim burzliwym i nieprzystającym do tej Izby zachowaniem. (Oklaski)
(Poseł Krzysztof Mulawa: Na żadne pytanie pani nie odpowiedziała.)
Kiedy obejmowałam urząd ministra klimatu i środowiska, w Polsce było zarejestrowanych 18 spółdzielni energetycznych. Dzisiaj mamy ich zarejestrowanych ponad 700. Ale tak, szykujemy duży program, który ma te spółdzielnie wypełnić konkretnymi programami inwestycyjnymi, które będą służyć w gminach, służyć ludziom. Państwo o to pytaliście. W pierwszej kolejności przygotowaliśmy 80 mln zł na wsparcie przedinwestycyjne, na przygotowanie projektów inwestycyjnych. Narodowy fundusz niebawem ten program będzie uruchamiał. Pokazaliśmy konkretne modele, o których mówiłam w pierwszej części swojego wystąpienia. To konkretne modele funkcjonowania takich spółdzielni, które dają w ciągu 10 lat 50 mln zł oszczędności na rachunkach za energię, szanowni państwo. Chcemy te modele wdrażać wspólnie ze spółdzielniami energetycznymi.
Tak, spółdzielnie mają się też opierać na pracy biogazowni, biometanowni, fotowoltaiki, energii z wiatru i magazynowania energii. Pan poseł o to pytał. Chcemy oczywiście przygotować wsparcie dofinansowania, ale przede wszystkim będzie też dobry program ze wsparciem nisko oprocentowanego finansowania, o charakterze bardziej komercyjnym. Niemniej, tak jak powiedziałam, w 10 lat to może dać 50 mln zł oszczędności na rachunkach za energię, nawet w takim modelu finansowym, jaki już za chwilę będzie dostępny. Spółdzielnie chcą z tego korzystać. Ale też chcemy już jesienią zawnioskować do Funduszu Modernizacyjnego o jeszcze 1 mld zł dofinansowania do tego typu projekcji inwestycyjnych.
Pytali państwo o pojemność wielkoskalowych magazynów energii, o duży program, który w tej chwili realizujemy. Tak jak powiedziałam, to są duże i wielkoskalowe magazyny energii. Łącznie 184 takie projekty otrzymały dofinansowanie z Funduszu Modernizacyjnego i Krajowego Planu Odbudowy w ostatnich 2 latach. To jest 4578 MW mocy, szanowni państwo. To jest pojemność 16 940 MWh. Ale co to oznacza? To jest ilość energii, którą można zgromadzić w momentach szczytowych pracy OZE, by przez dobę dostarczać prąd do 3,2 mln gospodarstw domowych, statystycznych gospodarstw domowych. Zatem to jest naprawdę duża skala postępu, jaki zrobimy w budowie efektywności energetycznej i poprawie bilansowania w sieci elektroenergetycznej.
˝Czyste powietrze˝. Pytali państwo o ustawę pomocową, niezwykle ważną. W przyszłym tygodniu będzie skierowana na komitet stały Rady Ministrów. (Dzwonek)
Panie marszałku, postaram się szybko skończyć.
Wierzę, że ustawa pomocowa, która ma pomóc beneficjentom, którzy padli ofiarami nieuczciwych praktyk wykonawców, firm, które wyłudzały od nich pieniądze, w przyszłym tygodniu trafi na komitet stały Rady Ministrów, potem na Radę Ministrów i potem będziemy nad nią pracować, mam nadzieję szybko, w Sejmie. Tak, prace trwały chwilę, ale to jest trudny temat, ponieważ program został tak skonstruowany przez naszych poprzedników, że dzisiaj odpowiedzialność za jego zrealizowanie nie leży na firmie wykonawczej, która na starych zasadach mogła być jednocześnie pełnomocnikiem rodziny. Fundusz bezpośrednio przelewał takim firmom pieniądze, a one znikały. Nie ma możliwości ich ścigania, tylko trzeba ścigać beneficjenta, czyli rodzinę. W tym programie odwracamy całe myślenie. To jest trudny zabieg prawny, który musiał być precyzyjnie uzgodniony z Ministerstwem Sprawiedliwości. Chodzi o to, by był bezpieczny i dla rodzin, i dla państwa, żeby pozwolił nam ścigać sprawców takich wyłudzeń, nieuczciwych wykonawców, a jednocześnie np. wstrzymać egzekucję. Dziś wojewódzkie fundusze nie mają takiej możliwości, żeby bezpośrednio wstrzymać egzekucję od pokrzywdzonej rodziny i przejąć dochodzenie wierzytelności, dochodzenie roszczeń. Myślę, że wkrótce będziemy pracować nad tym w Sejmie.
Padały tu różne kwoty, jeśli chodzi o ˝Czyste powietrze˝. Rocznie przeznaczamy na ten program, szanowni państwo, 6 mld zł. I nie jest prawdą, że program stanął, umarł, nie funkcjonuje. Powtórzę to, co powiedziałam na wstępie: przez 2 lata poprawiliśmy efektywność energetyczną w ponad 556 tys. domach jednorodzinnych w Polsce, a nieefektywne źródła ciepła wymieniliśmy skutecznie w ponad 466 tys.
Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:
Proponuję, pani minister, na resztę odpowiedzieć na piśmie.
Minister Klimatu i Środowiska Paulina Hennig Kloska:
Tak, na resztę odpowiemy na piśmie. Nie zatrzymujemy się, pracujemy dalej. Dziękuję za współpracę, już przez ponad 2 lata. Będziemy współpracować dalej, by zmieniać Polskę, tak jak państwu pokazywałam na przykładzie stermomodernizowanego Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 2 w Gnieźnie. Tak sprawiamy, że Polska jest po prostu piękniejsza i żyje się w niej lepiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia