10. kadencja, 60. posiedzenie, 3. dzień (19-06-2026)

25. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny (druk nr 2081).

Poseł Jolanta Niezgodzka:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! W imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej przedstawię stanowisko wobec projektu z druku nr 2081. Przedmiotem dzisiejszej debaty jest projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny dotyczący odpowiedzialności za przestępstwa związane z organizowaniem nielegalnego przekraczania granicy.

    Projekt ten koncentruje się na modyfikacji art. 264 Kodeksu karnego poprzez wprowadzenie nowego paragrafu, który przewiduje zaostrzenie odpowiedzialności wobec sprawców działających w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Obowiązujące przepisy przewidują odpowiedzialność karną za tego rodzaju czyny, zagrożoną karą pozbawienia wolności. Jednocześnie jednak środki o charakterze majątkowym, takie jak grzywna czy przepadek mienia mają obecnie charakter fakultatywny. W praktyce orzeczniczej są jednak bardzo często stosowane.

    Propozycja projektodawców sprowadza się do obligatoryjnego nakładania grzywny w sztywnej kwocie 100 tys. zł. Jest to rażące naruszenie autonomii orzeczniczej polskich sądów. Obligatoryjne nakładanie grzywny w określonej kwocie wprowadza automatyzm stosowania prawa i pozbawia sąd konstytucyjnego uprawnienia do wymierzania sprawiedliwości. To sąd w każdym przypadku, w zależności od okoliczności sprawy, powinien decydować o wymiarze kary, a ustawodawca powinien jedynie określać granice.

    Jednolita kwotowo grzywna jest też w sprzeczności z przyjętym w polskim prawie modelem stawek dziennych. Ustawodawca w Kodeksie karnym zobowiązuje sąd do tego, aby grzywna była dostosowana do sytuacji rodzinnej, osobistej, stosunków majątkowych i możliwości zarobkowych. Takie rozwiązanie, które proponują projektodawcy, czyli jedna narzucona kwota, jest niespójna z Kodeksem karnym i odbiera swobodę orzekania sądom. Aktualny stan prawny w pełni zabezpiecza możliwość surowego finansowego karania sprawców, bo zgodnie z Kodeksem karnym już dzisiaj sąd jest uprawniony do tego, aby wymierzyć karę grzywny obok pozbawienia wolności, jeżeli sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowych albo taką korzyść osiągnął. Już dziś sąd może wymierzyć karę grzywny nawet wyższą, niż zaproponowali to projektodawcy, bo może to być maksymalnie kara 540 stawek dziennych, każda po 2000. Przepadek przedmiotów też jest dzisiaj możliwy i sąd może wymierzyć taki wymiar kary.

    Tak, grupy przestępcze, które działają i zajmują się odpłatną pomocą w przekraczaniu granic naszego kraju, ukrywaniem i transportem, powinny być surowo karane i dziś ma już to miejsce w zakresie postulatów wnioskodawców. Aktualny stan prawny jest wystarczający. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia