10. kadencja, 60. posiedzenie, 3. dzień (19-06-2026)

Oświadczenia.

Poseł Grzegorz Lorek:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Prywatna ośmioklasowa szkoła męska Tadeusza Jacobsona rozpoczęła działalność w Piotrkowie Trybunalskim 20 stycznia 1906 r. Placówka powstała dla młodzieży relegowanej z rosyjskiego gimnazjum rządowego. Jej historyczna siedziba mieściła się w zabytkowym budynku przy dzisiejszej Al. 3 Maja 36/38. Szkoła odegrała kluczową rolę w walce o polską oświatę w okresie zaborów. Powstanie szkoły ściśle związane jest z wydarzeniami, które miały miejsce na arenie międzynarodowej oraz w Królestwie Polskim na początku XX w. Rewolucja w Cesarstwie Rosyjskim w 1905 r., strajki i demonstracje na ziemiach polskich były ze sobą integralnie powiązane. Prawie wszystkie większe miasta Królestwa Polskiego objęte zostały strajkiem szkolnym, do którego przyłączyła się również młodzież piotrkowska. Jednym z głównych postulatów strajkujących było wprowadzenie języka polskiego do szkół i urzędów. Bezpośrednią konsekwencją tamtych wypadków stała się uchwała władz rosyjskich wydana 10 czerwca 1905 r., która zezwalała na zakładanie prywatnych szkół z językiem polskim jako wykładowym.

    20 stycznia 1906 r. swoją działalność na terenie Piotrkowa Trybunalskiego rozpoczęła ośmioklasowa szkoła męska prywatna Tadeusza Jacobsona. Założyciel wystąpił do władz rosyjskich o zgodę tuż po zakończeniu strajków szkolnych. Pod tą nazwą przetrwała do wybuchu I wojny światowej. Uroczysta inauguracja roku szkolnego odbyła się nieco później, mianowicie 1 lutego. Gimnazjum męskie powstało dzięki staraniom inż. Tadeusza Jacobsona, który pełnił funkcję naczelnika piotrkowskiej stacji kolejowej - drogi żelaznej warszawsko-wiedeńskiej. Prywatne gimnazjum powstało także dzięki zaangażowaniu wielu innych osób. Podkreślić należy szczególną rolę właściciela majątku ziemskiego w Jeżowie, w Kisielicach, gmina Rozprza, Nekanda oraz Trepków, którzy przekazali dla potrzeb szkoły nowo wybudowaną kamienicę przy ówczesnej (Dzwonek) Al. Aleksandryjskiej 36/38, obecnie Al. 3 Maja.

    Szkoda, że obecne władze Piotrkowa Trybunalskiego nic nie robią, żeby w 120. rocznicę uhonorować i przybliżyć tak ważne miejsce mieszkańcom Piotrkowa Trybunalskiego. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia