10. kadencja, 63. posiedzenie, 3. dzień (31-07-2026)
25. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (druk nr 2839).
Poseł Magdalena Łośko:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej pragnę przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy z druku nr 2839. Warto już na początku jasno powiedzieć, że nie jest to nowa ani zaskakująca propozycja. To konsekwentna kontynuacja reformy rynku papierosów elektronicznych, którą ten Sejm rozpoczął w ubiegłym roku. Przypomnę, że w 2025 r. przyjęliśmy ustawę, która po raz pierwszy objęła akcyzą urządzenia do waporyzacji, zestawy części papierosów elektronicznych oraz rozszerzyła opodatkowanie nowych wyrobów nikotynowych. Był to ważny krok, dzięki któremu zakończył się okres, w którym część rynku funkcjonowała poza systemem podatkowym. Jednocześnie Ministerstwo Finansów od początku zapowiadało, że nie jest to koniec zmian. Rynek bardzo szybko zaczął bowiem dostosowywać się do nowych przepisów, wykorzystując luki definicyjne. Pojawiły się nowe konstrukcje urządzeń, a sprzedaż produktów w częściach, tzw. składaków, podów czy kartridży, zaczęła służyć obchodzeniu obowiązujących regulacji. Eksperci oraz media wielokrotnie wskazywali, że konieczne będzie kolejne uszczelnienie systemu.
Dziś właśnie realizujemy tę zapowiedź. Projekt nie zmienia kierunku polityki państwa, on ją porządkuje. Zamiast ścigać kolejne pomysły producentów na omijanie prawa, tworzymy uniwersalne rozwiązania oparte na jasnych definicjach wszystkich urządzeń do waporyzacji. Dzięki temu, niezależnie od tego, jaka technologia pojawi się na rynku, będzie ona podlegała tym samym zasadom. To oznacza koniec nierównego traktowania przedsiębiorców. Uczciwe firmy nie będą przegrywać z tymi, które budowały swoją przewagę wyłącznie na wykorzystywaniu luk prawnych.
Projekt zachowuje również właściwe proporcje pomiędzy celami fiskalnymi i zdrowotnymi. Podwyższenie z 40 do 50 zł akcyzy na urządzenia do waporyzacji oraz zwiększenie stawki dotyczącej płynu do papierosów elektronicznych z 1,80 zł do 2,2 zł za 1 ml nie jest celem samym w sobie. To element polityki ograniczania dostępności cenowej wyrobów nikotynowych, zwłaszcza wśród ludzi młodych, oraz przeciwdziałania zastępowaniu jednych produktów innymi wyłącznie z powodów podatkowych. Celem zmian jest jednakowe obciążenie akcyzą wszystkich papierosów elektronicznych niezależnie od wykorzystywanej w nich technologii do waporyzacji płynu oraz zapewnienie równego traktowania pod względem fiskalnym wszystkich urządzeń do waporyzacji, w tym również podgrzewaczy i urządzeń wielofunkcyjnych. A zatem rozwiązania zawarte w projekcie mają charakter uniwersalny. Dotychczasowe przepisy są obchodzone przez rozkładanie na części gór papierosów elektronicznych, czyli wkładów do wielorazowych papierosów elektronicznych, tzw. podów i kartridżów, o czym mówiłam wcześniej, które obecnie są objęte definicjami jednorazowych oraz wielorazowych papierosów elektronicznych. Dodatkowo na rynku papierosów elektronicznych pojawiają się nowe technologie, które powodują, że niektóre góry papierosów elektronicznych nie są obciążone akcyzą.
W związku z powyższym ustawa wprowadza, po pierwsze, zmiany w definicjach papierosów elektronicznych, w tym zdefiniowanie pozostałych papierosów elektronicznych, do których będą się zaliczały wszystkie papierosy elektroniczne, które nie będą jednorazowymi lub wielorazowymi papierosami elektronicznymi. Po drugie, proponuje się wprowadzenie innego modelu obciążenia akcyzą papierosów elektronicznych, którego elementem nie będzie już opodatkowanie akcyzą gór papierosów elektronicznych. W związku z tym proponuje się objęcie podatkiem akcyzowym wszystkich tzw. dołów, czyli również urządzeń zasilających i sterujących, np. bez grzałki, które obecnie nie są opodatkowane akcyzą. Po trzecie, projekt zwiększa stawkę akcyzy na wszystkie urządzenia do waporyzacji, wielorazowe papierosy elektroniczne, urządzenia wielofunkcyjne oraz podgrzewacze i zestawy części do urządzeń do waporyzacji. Po czwarte, projekt zwiększa stawkę akcyzy na płyny do papierosów elektronicznych oraz doliczenie do akcyzy obliczanej od płynu zawartego w jednym jednorazowym papierosie elektronicznym.
Projekt przewiduje 3-miesięczny okres dostosowawczy oraz rozbudowane przepisy przejściowe, które umożliwiają rejestrację, uzyskanie zezwoleń, przygotowanie składów podatkowych i oznaczenie wyrobów znakami akcyzy. Ten projekt wypełnia luki, które ujawniła praktyka, zapewnia równe zasady konkurencji i wzmacnia skuteczność systemu akcyzowego. Dlatego klub Koalicji Obywatelskiej popiera przyjęcie przedmiotowego projektu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia