10. kadencja, 63. posiedzenie, 3. dzień (31-07-2026)
25. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (druk nr 2839).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jarosław Neneman:
Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Bardzo się cieszę z generalnego podejścia państwa do sprawy. To, co najwięcej emocji wzbudza, to liczby. Bardzo dziękuję panu posłowi za wnikliwe przeczytanie OSR-u. Faktycznie jest tam błąd - nie tysiące, a miliony. Zdarza się. Nie powinno, ale zdarza się. Pytają państwo też o szczegółowe wyjaśnienia. Myślę, że Komisja Finansów Publicznych będzie tym miejscem, gdzie państwu pokażemy metodę. Staraliśmy się te dodatkowe dochody szacować bardzo konserwatywnie. Państwo często zarzucają huraoptymizm, więc stąd ten 25-procentowy spadek. Pokażemy założenia. Możemy o nich dyskutować.
Co do podwyżki stawki, to mówią państwo o tym, że może się zdarzyć, że ktoś z tych wyrobów potencjalnie mniej szkodliwych, choć nie o szkodliwości będziemy tu dyskutować, może się przerzucić na tradycyjne papierosy czy też powrócić do tradycyjnych papierosów. Chciałbym powiedzieć, że nawet po tych podwyżkach w przyszłym roku szacujemy, że akcyza na paczkę papierosów będzie wynosiła ok. 18 zł. W podzie, jeśli będziemy uzupełniali płyn, 2 ml płynu, ta akcyza będzie wynosiła 4,40. To jest duża różnica, to jest bardzo duża preferencja. Czy za duża, czy nie za duża, to jest na osobną dyskusję, jak i to, w jaki sposób te preferencje ograniczać. Więc proszę pamiętać, że tak, jest podwyżka na płyn. Ta podwyżka na płyn wynika z tego, że zmieniamy koncepcję. Mówiąc kolokwialnie, od podu nie będziemy pobierali 40 zł. Więc chcieliśmy to, co w jednym miejscu znika, rozłożyć w inne miejsca. Propozycje były różne, nawet dość daleko idące.
Pytali państwo też o dwa projekty. Ten projekt, o którym dzisiaj mówimy, on jest efektem bardzo długich dyskusji, bardzo wielu spotkań i konsultacji, jakich branża tytoniowa chyba nie widziała. Bo to jest trzecia koncepcja tak naprawdę, którą państwu przedstawiamy. A dlaczego? Dlatego że z branżą rozmawialiśmy i wsłuchiwaliśmy się w jej uwagi. I dlatego taki sposób. W stosunku do wyjściowego projektu - to, o czym będziemy dyskutować - różni się to istotnie, dlatego że nie będzie tak jak w początkowej wersji - 40 zł na każdy pojemnik. To 40 zł na pojemniki już znika. W naszym przekonaniu to będzie bardzo skuteczne, dlatego że pokusa, nie chcę używać słowa ˝wymyślania˝... Ale powinno to ograniczyć inwencje producentów - tak to powiedzmy. Plus trzeba też otwarcie powiedzieć, że to spowoduje, że część rynku z szarej strefy wróci do legalej strefy. Czy 4,40 zł akcyzy na pody to jest coś, co istotnie rozszerzy szarą strefę? Ja osobiście wątpię.
Pojawiła się propozycja - to pan poseł Wicher - żeby zastanowić się nad sankcjami karnymi. Bardzo jestem otwarty na to. Sankcje karne są fajne, jeszcze lepsza jest skuteczna egzekucja tych sankcji, więc to są działania...
Pytali też państwo o działania KAS. Mogę powiedzieć tak: nie ma praktycznie tygodnia, żeby służby Krajowej Administracji Skarbowej razem z innymi służbami, a czasami po prostu Straż Graniczna czy Policja, nie likwidowały fabryki, nie dokonywały zatrzymania przemytu. Większość to nadal tradycyjne papierosy, ale również zdarzają się e-papierosy. Przeprowadzają one pewne działania, o których tutaj chyba nie będę w tym momencie jeszcze mówić. Tak, zdajemy sobie sprawę z tego, że pojawił się nowy problem w postaci nielegalnych kanałów dystrybucji e-papierosów, i te działania będą podejmowane.
Było też odniesienie do mapy akcyzowej. Tak jak mówię, ta podwyżka, jeżeli chodzi o płyny, wynika z tego, że zmieniamy koncepcję. W jednym miejscu istotnie obniżamy, likwidujemy 40-złotową opłatę, podatek, więc jakoś te pieniądze staraliśmy się pozyskać z innego miejsca. Te pieniądze, proszę państwa, idą do budżetu. Budżet dopłaca do NFZ, bo jak państwo wiedzą, ze składek na NFZ jest ich za mało, więc te pieniądze trafią do służby zdrowia tak czy inaczej. Myślę, że na większość pytań państwa odpowiedziałem.
Powiem tylko jeszcze, że jak porównamy wpływy z akcyzy na płyn do wpływów z papierosów z tego roku i z poprzedniego roku, to te wpływy są o 55% wyższe. Więc mimo szarej strefy, mimo tych kłopotów, o których państwo mówią, wpływy w tym segmencie istotnie rosną. Bardzo zachęcam państwa do dyskusji na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych, będziemy mieli dużo ciekawych wątków do omówienia. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia