10. kadencja, 63. posiedzenie, 3. dzień (31-07-2026)

30. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Zbigniew Sosnowski:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! Umowa handlowa Unia Europejska - Mercosur została przyjęta przez Radę Unii Europejskiej mimo sprzeciwu m.in. Polski, Francji, Austrii, Irlandii i Węgier. Umowa rozpoczęła proces stopniowego znoszenia lub obniżania ceł na towary rolne. W przypadku produktów najbardziej wrażliwych liberalizacja jest ograniczona kontyngentami taryfowymi, czyli określoną ilością towarów, która może zostać sprowadzona do Unii Europejskiej bez cła albo przy obniżonej stawce celnej. Należy zauważyć, że przyjęto specjalne unijne przepisy ochronne dla rolnictwa. Komisja Europejska może czasowo zawiesić preferencje handlowe lub przywrócić cła, gdy zwiększony import powoduje poważne szkody dla producentów unijnych albo grozi spowodowaniem takich szkód. Dla produktów wrażliwych przewidziano m.in. możliwość rozpoczęcia postępowania po wzroście importu o ok. 5% względem średniej z 3 lat oraz stałe monitorowanie importu wołowiny, drobiu, wieprzowiny, cukru, etanolu, ryżu, miodu i kukurydzy.

    Polska podjęła działania na kilku płaszczyznach, czyli na płaszczyźnie politycznej, dyplomatycznej, legislacyjnej i sądowej. Nie udało się jednak zablokować zgody Rady Unii Europejskiej na podpisanie i tymczasowe stosowanie części handlowej umowy. Najdalej idącym działaniem Polski było wniesienie skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Od 1 maja 2026 r. handlowa część umowy Unia Europejska - Mercosur faktycznie obowiązuje w Polsce mimo sprzeciwu polskiego rządu. Polska nie może samodzielnie wyłączyć się z unijnej polityki handlowej. Może natomiast wprowadzić kontrolę importowanej żywności (Dzwonek) i dokumentować zakłócenia na rynku.

    W związku z tym mam do pana ministra następujące pytania. Po pierwsze, jakie dokładnie podjęto działania, aby zablokować umowę Unia Europejska - Mercosur? Po drugie, proszę o przedstawienie danych dotyczących wymiany handlowej dotyczącej produktów rolno-spożywczych pomiędzy Polską a państwami Mercosuru po wejściu w życie umowy handlowej. Po trzecie, czy prowadzone są dodatkowe kontrole importowanej żywności?

    Wicemarszałek Monika Wielichowska:

    Dziękuję bardzo.

    Poseł Zbigniew Sosnowski:

    Po czwarte, czy występują zakłócenia na krajowym rynku spożywczym spowodowane umową handlową? Dziękuję za uwagę. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia