10. kadencja, 63. posiedzenie, 3. dzień (31-07-2026)

30. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz:

    Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Kraków oczekuje na ustawę metropolitalną. Mieszkańcy Krakowa i sąsiadujących gmin oczekują na ustawę metropolitalną. Oczekują też mieszkańcy Warszawy, Wrocławia, Poznania, Grudziądza, Opola, Zielonej Góry. Mogłabym wymienić kilkadziesiąt miast w Polsce, metropolii i miast średnich, które oczekują na wielką zmianę systemową, największą zmianę, jeśli chodzi o samorządy, od czasu wielkiej reformy samorządowej. Taka zmiana jako priorytet naszej wspólnej koalicji i naszego wspólnego rządu, pani posłanko, jest przygotowywana.

    Dzisiaj ustawa jest już w rządzie i jest na milimetr przed wniesieniem jej na komitet stały. Dzisiaj powiem o szczegółach, jakie rozwiązania są w niej zawarte. Jest już całościowo zaplanowana, przygotowana i jest w procesie rządowym. Żeby ustawa stała się faktem, wystarczy po prostu decyzja naszego wspólnego rządu, a potem decyzja naszej większości koalicyjnej z bardzo głębokim zaproszeniem wszystkich klubów, żeby się do tej decyzji przyłączyły. Na te rozwiązania od bardzo wielu dekad czeka ok. 60% mieszkańców Polski. Tyle osób, tyle obywatelek i obywateli Rzeczypospolitej mieszka w miastach i w otoczeniu miast. Z powodu braku ustawy metropolitalnej, która pozwoliłaby każdemu średniemu i dużemu miastu stworzyć związek metropolitalny i związek rozwojowy, ci ludzie nie mogą oczekiwać od swojego samorządu lepszych rozwiązań komunikacyjnych, usług publicznych i powiązanych rozwiązań, które włączają miasto i mieszkańców otaczających gmin. Dzisiaj to jest największa luka w naszym systemie samorządowym. Nie ma mechanizmów, które pozwalałyby samorządom budować dobrą współpracę pomiędzy miastami a ich szeroko rozumianym otoczeniem, zamiast toczyć wojny. Są dwa wyjątki od tej reguły. Są nimi metropolia śląsko-zagłębiowska i metropolia pomorska. Pierwsza uchwalona w roku 2017, druga dosłownie kilka tygodni temu przyjęta przez Sejm i podpisana przez prezydenta.

    Dzisiaj ważne pytanie, przed którym stajemy, brzmi: Czy naprawdę opowiadamy się zgodnie za równym rozwojem całej Polski i dajemy równe zasady mieszkańcom wszystkich miast? Czy może są dwa obszary, które otrzymały to, co powinny były dostać, z czego dobrze korzystają i mogą dzisiaj zapewniać rozwój swoim mieszkańcom, a cała reszta Polski tych rozwiązań nie otrzymuje? Tak, mieszkańcy Krakowa, Warszawy, Poznania, Wrocławia i wielu innych miast dzisiaj oczekują na ustawę metropolitalną. Ustawa jest gotowa, czeka na decyzję rządu, a potem na decyzję Sejmu. Jakie daje rozwiązania? Otóż daje możliwość uczestniczenia związku metropolitalnego w podatku dochodowym na poziomie 0,5%. Dla Krakowa to by oznaczało 650 mln dodatkowych dochodów dla metropolii, więc to są ogromne środki. Ustawa daje możliwość wspólnego planowania inwestycji w metropolii miastu i otoczeniu. Daje możliwość ustanowienia wspólnego systemu komunikacyjnego z jednym biletem. Daje możliwość dostępu mieszkańcom do oferty miasta, a równocześnie daje możliwość miastu równomiernego obciążenia kosztami dostępu do usług publicznych wszystkich obywateli, zarówno mieszkańców miasta, jak i jego otoczenia. Wszyscy równomiernie składają się na usługi i mogą z nich korzystać.

    Dzisiaj, odpowiadając na pytanie posłanki, która jak rozumiem, mówi w imieniu naszego koalicyjnego partnera, mogę powiedzieć jedno. Są dwa obszary w Polsce, które tę szansę rozwojową słusznie otrzymały. Jest to Śląsk, metropolia śląsko-zagłębiowska, która z tego naprawdę umiejętnie i świetnie korzysta. Jest to również metropolia pomorska. Ale nie może być tak, że innym tego prawa odmówimy. To by było horrendalne, niesprawiedliwe i antyrozwojowe. Kolejny krok jest gotowy, został całościowo przez ministerstwo funduszy przygotowany. Dzisiaj jest to w rękach koalicji. Polska 2050 uważa, że jest to jedna z najważniejszych prorozwojowych reform, które zaplanowaliśmy i możemy zrobić. Po prostu nie wyobrażam sobie, żebyśmy takiej reformy, dającej dobre usługi publiczne 60% obywateli, którzy mieszkają w miastach i w ich otoczeniu, odmówili. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia