10. kadencja, 63. posiedzenie, 3. dzień (31-07-2026)
31. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów, Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej Zbigniew Stawicki:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Reprezentuje Krajową Administrację Skarbową, strukturę, która jest odpowiedzialna za ochronę interesów majątkowych Skarbu Państwa, za ochronę szeroko pojętego bezpieczeństwa finansowego budżetu. Pod tym pojęciem kryją się nie tylko działania w celu poboru należnych danin, należnych podatków, ale również kontrola, dbałość o to, na co tak naprawdę przeznaczane są publiczne pieniądze, czy majątek Skarbu Państwa, publiczne pieniądze służą tym celom, do których zostały przeznaczone. Jest to zadanie Krajowej Administracji Skarbowej wpisane od początku jej funkcjonowania w ustawę z roku 2016, nie zmieniliśmy w tym zakresie ani przecinka. Po prostu realizujemy zadanie, obowiązek, który na nas spoczywa.
Na początku 2024 r. wobec danych, które wynikały z naszej analizy ryzyka, z informacji powszechnie dostępnych, informacji również medialnych, które wskazywały na istotne zagrożenia, istotne nieprawidłowości w sferze wydatkowania środków publicznych, podjęliśmy decyzję o realizacji ustawowego zadania w postaci audytu gospodarowania środkami publicznymi. Wcześniej, z niewiadomych dla mnie powodów, zadanie w tym zakresie praktycznie nie było realizowane w sposób adekwatny do zagrożeń. Dlatego też podjęliśmy się dokonania wszechstronnej oceny oszczędności, skuteczności, efektywności, celowości i zgodności z prawem działań podejmowanych przez osoby, podmioty i jednostki organizacyjne, realizujące zadania finansowane ze środków publicznych i wykorzystujące mienie Skarbu Państwa, opierając się również na potrzebie weryfikacji dostępnych w przestrzeni publicznej informacji o działaniach grup podmiotów podejrzanych o naruszanie zasad gospodarowania środkami publicznymi.
Tak jak powiedziałem, w przestrzeni medialnej w latach poprzedzających rok 2024 pojawiło się wiele informacji autorstwa różnych dziennikarzy o nieprawidłowościach. Dla przykładu może przypomnę kilka tego typu publikacji, podam tytuły. Artykuł z lipca 2020 r. pt. ˝Jak działa Fundusz Sprawiedliwości? Strażacy, sala gimnastyczna, fundacja byłego egzorcysty˝. Publikacja z 12 października 2021 r. pana redaktora Sebastiana Klauzińskiego ˝Hojne serca. Rodzinny interes za miliony złotych z Funduszu Sprawiedliwości˝. Kolejne: ˝Miliony złotych na pomoc ofiarom przestępstw trafiają do organizacji powiązanych z partią Zbigniewa Ziobry˝ z 2 maja 2019 r., również redaktora Klauzińskiego, ˝Prawie 4 mln zł z Funduszu Sprawiedliwości na finansowanie homofobicznych dodatków w 'Do Rzeczy'˝ - artykuł z listopada 2023 r., ˝Mam ambitnych współpracowników. Ludzie posła Solidarnej Polski i miliony złotych od Ziobry˝ pana redaktora Sebastiana Klauzińskiego, 13 lipca 2023 r. - ˝Kampania 'Bezpieczna Kobieta' za miliony rządowej dotacji. Na billboardach działaczki PiS˝.
(Poseł Patryk Wicher: A dlaczego pan czyta z kartki?)
˝Igrzyska Sasina zakończone, pieniądze wciąż płyną. Dlaczego?˝ - artykuł z 2 listopada 2023 r., ˝Spółka od Igrzysk Europejskich zostanie zlikwidowana dopiero w przyszłym roku. Na razie ma problem z opłaceniem faktur˝, ˝Sportowe wakacje za dotacje, Jak PiS dał 50 milionów na sport i kto na tym skorzystał˝ - artykuł z grudnia 2022 r. pana redaktora Pawła Figurskiego.
(Poseł Marcin Porzucek: Kto?)
(Poseł Joanna Borowiak: Polacy.)
˝Dostali 4 mln zł od rządu. Ich książki promował Ryszard Czarnecki˝ - pan redaktor Kamil Dziubka, 3 lutego 2023 r., ˝700 tys. od ministra sportu. Skorzystała siłownia prezesa PZPN i jego wspólników˝ - artykuł Szymona Jadczaka z września 2023 r. (Gwar na sali, dzwonek)
(Głos z sali: Autorytet...)
Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:
Panie pośle, proszę umożliwić wystąpienie, później się pan odniesie. Potem się odniesiecie, teraz mówi minister.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów, Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej Zbigniew Stawicki
Jak państwo słyszycie, te artykuły zostały opublikowane w okresie poprzedzającym przejęcie kierownictwa Krajowej Administracji Skarbowej. Pozostaje pytanie, jak wobec tego typu sygnałów zachowała się struktura odpowiedzialna za zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa, za prawidłowość wydatkowania środków publicznych.
Otóż praktycznie działania w tym zakresie weryfikacyjnym nie były podjęte. Dlatego też rzeczą oczywistą było podjęcie ciężącego na nas obowiązku dokonania intensywnego audytu na podstawie analizy ryzyka gospodarowania środkami publicznymi w okresie, o którym mowa chociażby w publikacjach. Zresztą wyciągnęliśmy wnioski również co do źródeł pochodzenia informacji, o czym jeszcze, mam nadzieję, uda mi się powiedzieć na zakończenie, bo okazuje się, że rola mediów, rola dziennikarzy w tym zakresie jest nie do przecenienia. Mogę tylko dodać, że co do zasady wszystkie te informacje dziennikarskie znalazły potwierdzenie w toku przeprowadzonych u nas audytów. Aktualna informacja na temat stanu audytów to jest 120 mld zł, jeśli chodzi o nieprawidłowości udokumentowane, w dużej części w postaci zawiadomień do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
(Poseł Patryk Wicher: A ile jest wyroków?)
254 zawiadomienia są złożone, 200 śledztw już jest w toku. Oprócz tego prowadzimy również blisko 200 kontroli celno-skarbowych w związku z analizą ryzyka związaną z ustaleniami audytu. W toku kontroli ustalono, że wystąpiło nieprawidłowości podatkowych o wartości 800 mln zł. Złożono dalsze 64 zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, z tego 56 śledztw jest już w toku.
Co do skali, to myślę, że podane przeze mnie liczby w sposób wystarczający mówią o stopniu niebezpieczeństwa, o stopniu zagrożenia dla stabilności i bezpieczeństwa finansowego państwa. Każdy podatnik, każdy obywatel powinien mieć świadomość, że chodzi o jego pieniądze. Tak jak już powiedział mój przedmówca, chodzi o pieniądze każdego podatnika, które niezależnie od tego, czy zostały w ordynarny sposób przeznaczone na cele prywatne, przelane na rachunki prywatne, wypłacone z bankomatu, wykorzystane do zakupu dóbr prywatnych, spłaty prywatnych pożyczek, bo były i takie przypadki, zmarnotrawione poprzez niezasadne, nieracjonalne wydatki, nie służyły celom, jakim powinny służyć. Te pieniądze trzeba było ponownie znaleźć. Wszyscy odczuwamy skutki takiego traktowania pieniądza publicznego.
To, co obserwujemy i o czym mówiłem już wielokrotnie, to chociażby nieprawidłowości przy przyznawaniu, udzielaniu i przekazywaniu dotacji. Nie zawsze dbano choćby o pozory formalnej poprawności. Czasem w trakcie naszych audytów nie stwierdziliśmy nawet tego. Muszę powiedzieć, że mam sygnały od osób, które mają wieloletnie doświadczenie kontrolerskie, że są po prostu zaszokowane. Osoby przyzwyczajone do rozwikływania najcięższych zagadek fiskalnych i walki z przestępczością są zaszokowane, że w sposób naprawdę niefinezyjny, w sposób wskazujący na brak poczucia, że kiedykolwiek zostanie to w sposób rzeczywisty skontrolowane, przeznaczano miliony złotych według uznania. Czasem nie dbano nawet o pozory poprawności formalnej. Zjawiska, z jakimi się spotykaliśmy, finansowane ze środków publicznych to chociażby ordynarne plagiaty, na podstawie których wypłacano środki lub które finansowano ze środków publicznych. To przeznaczanie pieniędzy publicznych tak naprawdę na cele bardzo odległe od celów zamierzonych, czyli tych, którym powinny służyć. Tak naprawdę mieliśmy do czynienia z dwoma światami. Często spotykaliśmy świat dokumentów, świat papierowy, który ze światem rzeczywistym nie miał nic wspólnego. W świecie rzeczywistym nie decydowały rekomendacje czy wskazania komisji konkursowych, tylko decydowało uznanie, czasem wyrażane w postaci symbolu dolara postawionego przy odpowiednim nazwisku, kto ma dostać pieniądz publiczny. Te pieniądze, tak jak powiedziałem, niezależnie od tego, czy zostały (Dzwonek) wyprowadzone i przeznaczone na cele prywatne, czy zostały źle wydane, czy zostały zmarnotrawione, nie służyły temu, czemu służyć powinny. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia