10. kadencja, 64. posiedzenie, 2. dzień (03-09-2026)

12. punkt porządku dziennego:

Informacja bieżąca.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Hanna Majszczyk:

    Pani Marszałku! Wysoka Izbo! Po wysłuchaniu tej debaty, pytań, które zostały zadane, stwierdzam, że tak naprawdę trudno się do tego odnieść. Z jednej strony krytykujecie państwo poziom zadłużenia, z drugiej strony w większości państwa wypowiedzi padają zarzuty co do zbyt małego finansowania służby zdrowia, nierealizowania różnych wydatków, małych dodatkowych wydatków i zaciągania zobowiązań na rzecz samorządów. Nie można tego połączyć, że krytykuje się poziom długu poprzez krytykę tego, że te wydatki są za małe. Wszystkie wydatki, po to żeby były zbilansowane, muszą znaleźć swoje źródło finansowania w dochodach, a niestety te dochody, które były proponowane, nie zostały zaakceptowane przez pana prezydenta i nie weszły w życie.

    Odnosząc się do tego, co pan poseł Kuźmiuk powiedział, mówię: oczywiście ocena może być różna. Pan prezydent zawetował te ustawę jako niekonstytucyjną, jako działającą wstecz, ustawę windfall, ale zwróćmy uwagę na składkę solidarnościową, która wchodząc, też działała wstecz. 27 października, o ile pamiętam, 2022 r. została przyjęta ustawa wprowadzająca składkę solidarnościową i weszła w życie 1 stycznia 2023.

    (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Do prezydenta Nawrockiego nie może o to pani mieć pretensji.)

    Ale mówię o podejściu do ustaw.

    Składka za rok 2022 działała wstecz przy takiej oczywiście retoryce, jaką tutaj państwo przedstawiliście. Więc absolutnie nie jest to argument...

    (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Jest.)

    ...przynajmniej z punktu widzenia jednolitego podejścia przez parlament do ustaw, które kreują w ten sposób daniny.

    Jeżeli chodzi również o krytykę poziomu długu, to chcę powiedzieć, że wskazywałam powody, dla których ten poziom długu tak przyrasta. Przede wszystkim z racji sztywnych wydatków, które rosną algorytmicznie, które są naliczane w związku z... Czy to w ustawie dotyczącej zdrowia, czy w ustawie dotyczącej obrony narodowej, czy w szeregu innych ustaw mamy mnóstwo świadczeń podwiązanych pod różne wskaźniki. Tak naprawdę w żadnej z wypowiedzi, które padały na tej sali, krytykującej poziom długu, nie było krytyki, że należy jakieś konkretne wydatki zlikwidować. Jak rozumiem, jest ogólna zgoda całej Wysokiej Izby, żeby ten kierunek wydatkowy utrzymać. Trudno więc się dziwić, że poziom tego zadłużenia jest taki, jaki jest. (Oklaski)

    Co więcej, chyba pani poseł Anna Kwiecień wspominała, że jeżeli chodzi o zadłużenie dla samorządów, o inwestycje dla samorządów... Odnosiła się do krytyki tych czeków kartonowych, które nie wiem, czy pani poseł, czy jeden z panów posłów podnosił, a które wprowadzały zobowiązania, które trzeba finansować. Pani poseł Kwiecień użyła sformułowania, że wszystkie te zobowiązania miały pokrycie, były na to zaplanowane środki i nie było to związane z długiem. Otóż był zaplanowany dług, nie było zaplanowanych na to środków.

    (Poseł Krystyna Sibińska: Dokładnie.)

    Był zaplanowany dług, bo żadne rozwiązanie towarzyszące tym programom nie wprowadzało rozwiązań, które jednocześnie dosypywałyby środki, dzięki czemu nie zadłużałoby to Polski. (Oklaski) One kreowały wyłącznie dług.

    Jeżeli chodzi również o tę dewastacyjną politykę czy też podejście do samorządów, to wielokrotnie się tutaj przewijało, że samorządy nie mają środków na inwestycje. Proszę państwa, za rok 2025 samorządy po raz pierwszy od wielu lat odnotowały nadwyżkę, zarówno bieżącą na ponad 30 mld zł, jak również dotyczącą wyniku finansowego - mówię o całych samorządach, nie poszczególnych jednostkach - na prawie 2 mld zł, dokładnie 1,8 mld zł. Również w roku 2025 był historycznie najwyższy poziom inwestycji w samorządach na poziomie, o ile pamiętam, 94 mld zł. Jeżeli chodzi o progi i to, co zostało zaplanowane czy też wskazane w strategii zarządzania długiem przedstawionej Wysokiej Izbie jesienią, to rzeczywiście tam były przedstawione ewentualne przekroczenia w sytuacji braku podjęcia działań. To było jednak podejście otwarte, wskazujące wprost, jakie mogą być konsekwencje, gdy takie działania, m.in. dotyczące podatków, które były zaplanowane, nie zostaną przyjęte. Uważam, że nie jest to rozwiązanie błędne, aby otwarcie o takich rzeczach mówić, bo wspomnę tutaj strategię zarządzania długiem z września 2023 r., gdzie nie pokazano żadnych przekroczeń, de facto nawet unijnych, pewnych wskaźników, a dopiero pod tablicami pokazano informacje, które mówiły, że takie nieprzekroczenia będą wynikiem przynajmniej corocznego dostosowania na poziomie jednego punktu procentowego. Więc dobrze wiedzieliśmy już wtedy, znacznie wcześniej, że ten dług, który się kreował, zmierzał w takim kierunku, że zagrażał progom ostrożnościowym, które są zapisane w ustawie o finansach publicznych. Już wtedy o tym było też wiadomo.

    Jeżeli mówimy również o poziomie i wielkości tego długu, to warto wspomnieć o tym, że dzisiaj z różnych przyczyn, m.in. z powodu kwestii związanych ze stopami procentowymi, koszt zaciągania tego długu jest wyższy, niż był kiedyś. W związku z tym ta różnica jest też spowodowana właśnie takimi działaniami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia