10. kadencja, 64. posiedzenie, 2. dzień (03-09-2026)

19. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o pomocy beneficjentom - osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego ˝Czyste Powietrze˝ (druk nr 3007).

Poseł Lidia Czechak (tekst niewygłoszony):

    Pytania

    Mam dwa pytania do druku nr 3007.

    Dobrze, że po wielu miesiącach rząd wreszcie dostrzegł dramat ludzi, którzy zaufali państwowemu programowi ˝Czyste powietrze˝, trafili na nierzetelnych wykonawców, stracili pieniądze, a następnie jeszcze usłyszeli, że to oni mają zwracać otrzymane dofinansowanie. Dlatego pytam: Dlaczego państwo zareagowało dopiero teraz? Ilu beneficjentów programu zostało dotychczas wezwanych do zwrotu dotacji z powodu nieprawidłowości powstałych wskutek działania wykonawców i jaka jest łączna kwota tych roszczeń? I najważniejsze: Kto ponosi odpowiedzialność za to, że państwo nie stworzyło wcześniej skutecznego mechanizmu ochrony ludzi przed nieuczciwymi firmami działającymi w ramach programu? Nie może być tak, że oszust bierze pieniądze i znika, a państwo przychodzi po ich zwrot do emeryta czy rodziny, która w dobrej wierze chciała wymienić piec albo ocieplić swój dom.

    Rząd zapowiada możliwość zawieszenia spłaty, udzielania ulg, a nawet zwolnienia beneficjenta z obowiązku zwrotu dotacji, jeżeli nieprawidłowości powstały bez jego winy. Dlatego pytam: Czy rząd zagwarantuje, że żaden uczciwy beneficjent programu ˝Czyste powietrze˝, który padł ofiarą nierzetelnego lub nieuczciwego wykonawcy, nie będzie zmuszony zwracać z własnej kieszeni pieniędzy, których faktycznie nie otrzymał albo które przejął wykonawca? Co z osobami, które już rozpoczęły spłatę albo zwróciły część lub całość dotacji? Czy one również otrzymają możliwość odzyskania pieniędzy? Czy pomoc będzie udzielana w sposób prosty i szybki, czy poszkodowany obywatel będzie musiał po raz kolejny miesiącami udowadniać urzędnikom, że był ofiarą, a nie sprawcą nieprawidłowości?

Przebieg posiedzenia