10. kadencja, 64. posiedzenie, 3. dzień (04-09-2026)

32. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2869).

Poseł Andrzej Tomasz Zapałowski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W obecnych warunkach w zakresie bezpieczeństwa Polski i rosnących zagrożeń oczywiście należy dostosowywać do tego prawo. Wielokrotnie z tej trybuny, a także w formie interpelacji, zwracałem się do ministra obrony narodowej o pilne zmiany w wielu przepisach. Informowano mnie, że powołuje się komisje, że te komisje będą wypracowywać zmiany, ale mijają już prawie 3 lata i tych zmian nie widać. Na przykład biurokracja w wojsku na wielu szczeblach jaka była, taka jest - tutaj żadnych zmian nie ma.

    Zmiana ustawy o żandarmerii zapewne jest potrzebna, chociażby w zakresie większego wykorzystania jej do ochrony osób czy obiektów, my tego nie kwestionujemy. Wiele propozycji zapisanych w tej ustawie należy przedyskutować w komisji, aby za bardzo nie wkraczały w obszar działania innych służb, w tym środowisko cywilne. Pewne kwestie w ustawie nie są doprecyzowane i mogą być w określonych warunkach nadinterpretowane. Przykładem tu jest art. 3 ust. 2 pkt. 4d, w którym mamy zapis, iż Żandarmeria Wojskowa jest właściwa wobec osób niebędących żołnierzami w czasie noszenia przez nich mundurów oraz odznak i oznak wojskowych - w zakresie podejrzenia popełnienia wykroczeń. Pytanie, o jakie mundury tutaj chodzi. Powinno być doprecyzowanie, że o mundury Sił Zbrojnych lub innych służb państwowych, gdyż na rynku są dziesiątki różnych mundurów, które sobie można kupić.

    Do wyjaśnienia są także kwestie poszerzenia katalogu, jeśli chodzi o to, że Żandarmeria Wojskowa może prowadzić działania w zakresie obserwowania i rejestrowania obrazu i dźwięku przy użyciu środków technicznych w trakcie interwencji w miejscach innych niż publicznych. Tutaj nie może być zupełnie otwarty katalog, gdyż inne służby mają te same uprawnienia.

    Panie marszałku, należy jeszcze jednym zdaniem zwrócić uwagę na to, że podczas COVID-u Żandarmeria Wojskowa po prostu się skompromitowała. Wykonała polecenia, nie dbając o przepisy prawa, przez co masowo doszło do wielokrotnego mobbingu wobec żołnierzy. W wielu jednostkach do dzisiaj za to nie przeproszono. W jednej z jednostek nawet była taka sytuacja, że dowódca brygady wydał rozkaz na piśmie, że należy specjalnie psuć soboty żołnierzom niezaszczepionym (Dzwonek) i na 1,5 godziny ich wzywać do jednostki w każdą sobotę...

    Wicemarszałek Szymon Hołownia:

    Dziękuję bardzo.

    Poseł Andrzej Tomasz Zapałowski:

    ...w sytuacji, gdy na terenie tej jednostki znajdowała się placówka Żandarmerii Wojskowej. Mógłbym podać dziesiątki takich przykładów i o tym mówić. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia