10. kadencja, 64. posiedzenie, 3. dzień (04-09-2026)

33. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2867).

Poseł Mirosław Adam Orliński:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawię stanowisko odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw.

    Rzeczywiście, tak jak to już zostało tutaj powiedziane, projektowana ustawa ma na celu uregulowanie na nowo dwóch obszarów dotyczących funkcjonowania sądownictwa powszechnego, odnoszących się do sytuacji sędziów. Po pierwsze, co zostało już uwypuklone i powiedziane, zasady dalszego orzekania przez sędziego po osiągnięciu wieku przejścia w stan spoczynku, po drugie - to punkt elementarny tego projektu rządowego - zasady delegowania sędziów, przede wszystkim delegacji pozaorzeczniczych, jak było już tutaj przedstawiane, np. do Ministerstwa Sprawiedliwości.

    Rzeczywiście daje się odczuć, że ten rządowy projekt naprawdę wychodzi naprzeciw oczekiwaniom i zmianom, o których mówimy od jakiegoś czasu: potrzeba uporządkowania statusu sędziów, zwiększenie niezależności oraz ograniczenie sytuacji, w których czynni sędziowie przez długi czas byli np. wyłączeni z orzekania.

    To, co zmieniamy w tym rządowym projekcie, i my jako klub parlamentarny też to popieramy, to to, że KRS ma zostać wyłączona z decydowania o możliwości dalszego pełnienia służby i działalności sędziego. W obecnym stanie prawnym sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 lat, chyba że niepóźniej niż na 6 miesięcy i niewcześniej niż na 12 miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Krajowej Radzie Sądownictwa wolę dalszego zajmowania stanowiska. Odchodzimy od tego w tym projekcie, zmieniamy to. Rzeczywiście zależałoby to, po pierwsze, tak naprawdę od woli sędziego, bo przecież projekt nie narzuca tego, lecz pozostawia tę decyzję właśnie sędziemu, po drugie, od stanu zdrowia, który byłby potwierdzany odpowiednim zaświadczeniem lekarskim. Są to ważne zmiany. Decyzja o kontynuowaniu służby nie powinna być uzależniona od decyzji Krajowej Rady Sądownictwa - przecież często ta decyzja była odwlekana - lecz od decyzji sędziego i od stanu zdrowia. Projekt daje ciekawe rozwiązanie dla sędziów, którzy zdecydowaliby się orzekać po ukończeniu 65. roku życia i złożyliby taki wniosek.

    Też ciekawym rozwiązaniem - oczywiście to trzeba będzie rozpatrzyć w ramach naszej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka - jest rozwiązanie dotyczące możliwości odpowiedniego zmniejszenia zakresu obciążenia orzeczniczego danego sędziego.

    Jako Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe uważamy, że tego typu projekty, działania są jak najbardziej potrzebne. To wszystko ma usprawnić wymiar sprawiedliwości. Tego też oczekują obywatele. Dajemy szansę, możliwość danemu sędziemu decydowania, czy on jeszcze będzie chciał orzekać i w jakim zakresie. Tutaj są widełki, możliwości. Wydaje się więc, że ten projekt jest jak najbardziej słuszny. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia