10. kadencja, 65. posiedzenie, 1. dzień (15-09-2026)

3. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2025 roku wraz z opinią Komisji do Spraw Kontroli Państwowej (druki nr 2752 i 2855).

Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Jako poseł niezrzeszony oceniam sprawozdanie NIK pozytywnie, ale z wyraźnymi zastrzeżeniami. W 2025 r. Izba przeprowadziła 1472 kontrole jednostkowe i sformułowała 5464 wnioski. Do właściwych organów skierowała 165 zawiadomień obejmujących 237 osób. To pokazuje skalę pracy. Nie odpowiada jednak na najważniejsze pytanie: Ile wykrytych błędów państwo rzeczywiście naprawiło?

    Według stanu na 24 kwietnia 2026 r. 755 wniosków nadal nie wykonano. Jeszcze słabszy jest bilans zmian prawa. Z 459 wniosków de lege ferenda z lat 2020-2024 w pełni zrealizowano zaledwie 52.

    Dlatego za uzasadniony uważam kierunek zapowiadanych zmian: mniej, ale lepszych wniosków, silniejsze monitorowanie wykonania oraz więcej kontroli skuteczności i wartości uzyskanej za publiczne pieniądze. Nie wystarczy jednak dobra zapowiedź. Nowa organizacja działa dopiero od 1 stycznia 2026 r. Potrzebujemy mierników jej efektów oraz przejrzystych konkursów na dyrektorów, bo niezależność Izby zaczyna się od niezależności kontrolerów.

    W edukacji alarmują ustalenia dotyczące matur. System oceniania nie zapewniał obiektywnych i rzetelnych wyników, a błędy wpływały na rekrutację na studia. Kontrola w województwie świętokrzyskim wykazała słabszą dostępność pielęgniarek w szkołach branżowych i specjalnych. Program ˝Granty PPGR˝ urósł z 80 do 586 mln zł, lecz nie osiągnął głównych celów.

    Dostrzegam też brak perspektywy płci. Sprawozdanie nie pokazuje, czy kontrolowane polityki inaczej działają na kobiety i mężczyzn, dziewczęta i chłopców. Przy wyzwaniach demograficznych dane według płci i wieku powinny stać się standardem.

    Wysoka Izbo! Liczy się nie liczba raportów, lecz liczba naprawionych błędów. Popieram sprawozdanie i oczekuję twardego rozliczenia wykonania wniosków.

Przebieg posiedzenia