10. kadencja, 65. posiedzenie, 2. dzień (16-09-2026)

21. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskich projektach uchwał:

Poseł Krzysztof Mieszkowski:

    Panie Marszałkini! Wysoka Izbo! Klub Koalicji Obywatelskiej oczywiście popiera tę uchwałę. Ona jest ze wszech miar ważna i kreująca przestrzeń symboliczną, w jakiej się poruszamy od wielu lat. A dzisiaj jest ona szczególnie istotna, bo musimy kreować taki system wartości, który jest zgodny z naszymi przekonaniami. Warto o tym pamiętać.

    Jednocześnie chciałbym przypomnieć kilka faktów z czasu, kiedy KOR zakładano. Nie będę tutaj wpisywał się w komentowanie tych wszystkich wydarzeń, o których tak bardzo ciekawie opowiadał pan poseł Adamowicz. 11 września 1976 r. Antoni Macierewicz, Piotr Naimski i Wojciech Onyszkiewicz przygotowali projekt dokumentu powołującego KOR. 22 i 23 września 1976 r. 14 osób podpisało apel do społeczeństwa i władz PRL, ogłaszając powstanie Komitetu Obrony Robotników. Wśród sygnatariuszy byli m.in. Jacek Kuroń, Jan Józef Lipski, Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, Jerzy Andrzejewski, Stanisław Barańczak, Edward Lipiński, Jan Olszewski, Aniela Steinsbergowa i ks. Jan Zieja. 29 września 1976 r. do KOR dołączyła aktorka Halina Mikołajska. W kolejnych miesiącach komitet powiększał się o kolejnych działaczy i współpracowników, m.in. Adama Michnika, Bogdana Borusewicza, Mirosława Chojeckiego i Zofię oraz Zbigniewa Romaszewskich. Bardzo ciekawa jest literatura, która opowiada o dziejach KOR i jego reakcji na te straszne wydarzenia w 1976 r., m.in. w Radomiu i Ursusie. Przemoc, totalitaryzm, brak wolności - to była taka podstawowa, fundamentalna reakcja... Na te wartości, o których powiedziałem w tej chwili, KOR zareagował w sposób bardzo zdecydowany. Chcieliśmy wolności, ale KOR chciał jednocześnie pewnej sprawiedliwości społecznej. To oczywiście nie było możliwe w PRL.

    Jeszcze jedno zdanie. Adam Michnik na 40-lecie utworzenia KOR mówił, że pamięć o KOR jest dziś przedmiotem sporów i różnych interpretacji. Porównał tę sytuację do sytuacji z filmu Rash?mon Akiry Kurosawy. (Dzwonek) Każdy uczestnik wydarzeń przedstawia własną wersję historii, często filtrowaną przez późniejsze konflikty i osobiste animozje. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia