10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)
23. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Stanisław Bukowiec:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W odpowiedzi na pytanie poselskie w sprawie zamiarów przywrócenia opłat za przejazdy autostradami samochodami osobowymi i motocyklami uprzejmie informuję, że Ministerstwo Infrastruktury nie prowadzi obecnie żadnych prac zmierzających do wprowadzenia odpłatności za przejazd pojazdów lekkich, w tym samochodów osobowych i motocykli, po odcinkach autostrad zarządzanych przez stronę publiczną. Nie są również planowane działania, które miałyby prowadzić do wprowadzenia takich opłat w dającej się przewidzieć przyszłości. Autostrady pozostające w Zarządzie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad są bezpłatne dla kierowców samochodów osobowych i motocykli.
Obowiązujący od 1 lipca 2023 r. stan prawny w tym zakresie nie jest przedmiotem prac mających na celu jego zmianę. Odmienna sytuacja dotyczy części odcinków autostrad zarządzanych przez koncesjonariuszy. Funkcjonują one na podstawie umów koncesyjnych zawieranych przed laty i w różnych modelach finansowych. Zakres uprawnień ministra infrastruktury do kształtowania wysokości opłat zależy w konsekwencji od warunków konkretnej umowy koncesyjnej. Na tych odcinkach koncesyjnych, na których minister infrastruktury posiada możliwość kształtowania wysokości stawki, tj. na A1 Gdańsk - Toruń oraz A2 Świecko - Nowy Tomyśl, stawka dla pojazdów kategorii 1 wynosi 20 gr/km i nie była podwyższana od 2012 r.
Jednocześnie należy podkreślić, że w najbliższym czasie zakres autostrad bezpłatnych dla samochodów osobowych i motocykli zostanie rozszerzony. 15 marca 2027 r. wygasa umowa koncesyjna dotycząca autostrady A4 Katowice - Kraków i od 16 marca 2027 r. odcinek ten zostanie przejęty przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Od tego dnia przejazd tym odcinkiem będzie bezpłatny dla samochodów osobowych i motocykli.
Chciałbym również podkreślić, że planujemy, ale w wielu obszarach już realizujemy, inwestycje związane z rozbudową autostrad. Na autostradzie A2 na odcinku 92 km trzy etapy są już w realizacji, czwarty jest w przygotowaniu. Będą te poszerzenia, te inwestycje trwały w latach 2027-2028, koszt ok. 1,5 mld zł.
Przygotowujemy się również do poszerzenia autostrady A4 o trzeci pas. W tym przypadku w marcu tego roku wszczęto postępowanie przetargowe na dokumentację. A w przypadku odcinka Balice - Opatkowice wniosek o wydanie decyzji środowiskowej będzie złożony do końca 2026 r.
Chciałbym jeszcze w tym kontekście zauważyć, i myślę, że warto również to odnotować, że wśród autorów przedmiotowego pytania znajduje się pan poseł Andrzej Adamczyk, który jako minister infrastruktury i budownictwa prezentował w 2016 r. stanowisko zgoła odmienne od obaw formułowanych obecnie. W rozmowie z radiem RMF FM 20 maja 2016 r. dziennikarz zapytał ówczesnego ministra wprost, czy będzie zmierzał do tego, aby wszystkie polskie autostrady, z wyjątkiem odcinków okołomiejskich, były płatne. Andrzej Adamczyk odpowiadał wówczas: Koszt budowy autostrad jest olbrzymi. To jest potężny wysiłek. Ważne jest to, żeby koszt opłat nie był powalający dla kieszeni kierowcy. Koniec cytatu. W dalszej części tej rozmowy pytany o przyszłość systemu opłat wskazywał, że stan docelowy zakłada odpłatność wszystkich autostrad w Polsce, z wyjątkiem odcinków wyprowadzających ruch samochodowy z metropolii. Pytany o możliwy termin osiągnięcia takiego stanu mówił o perspektywie 6, 7 lub 8 lat, a działania zmierzające do wprowadzenia tego rozwiązania określał jako konieczne. Co znamienne, gdy w tej samej rozmowie zapytano go o możliwość bezpłatnego korzystania z autostrad podczas Światowych Dni Młodzieży, odpowiadał: Dlaczego mają być bezpłatne? Nie była to jeszcze zresztą jedyna tego rodzaju deklaracja. 5 lat później, 30 grudnia 2021 r., jako minister infrastruktury Andrzej Adamczyk podczas otwarcia odcinka autostrady A1 koło Kamieńska stwierdził: Nie stać nas na utrzymywanie bez końca darmowych autostrad. I zapowiadał sukcesywne wprowadzanie opłat na kolejnych odcinkach. Wyjaśniał przy tym, że system poboru opłat ma stopniowo obejmować następne fragmenty autostrad, a uzyskane w ten sposób środki mają zasilać Krajowy Fundusz Drogowy i służyć kolejnym inwestycjom.
Warto więc zwrócić uwagę na pewną rozbieżność. Dziś przedstawiciele opozycji pytają o przywrócenie opłat, których obecnie resort nie planuje, podczas gdy jeden z autorów tego pytania jako minister sam mówił o docelowej odpłatności autostrad i określał działania w tym kierunku jako konieczne.
Stanowisko obecnego kierownictwa Ministerstwa Infrastruktury jest natomiast jasne: takich opłat nie planujemy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia