10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)
25. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o przedstawionym przez Prezydium Sejmu projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w 30. rocznicę jej uchwalenia (druki nr 2556 i 2758).
Poseł Sprawozdawca Urszula Augustyn:
Dziękuję.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tak jak pan marszałek zaznaczył, to jest projekt zaproponowany przez Prezydium Sejmu i właśnie pan marszałek Szymon Hołownia był osobą, która prezentowała go na posiedzeniu komisji kultury. 30 lat obowiązywania konstytucji, pod rygorem której wszyscy funkcjonujemy, na którą składamy ślubowania, przyrzeczenia, która jest elementem nie tylko ustroju, ale i życia w Rzeczypospolitej.
Pan marszałek uzasadniał, co przyświecało Prezydium Sejmu, aby ogłosić rok konstytucji. To upamiętnienie historycznej roli tego dokumentu. Po 30 latach powinna zostać zauważona mimo wszystkich różnic. Pamiętamy, jakie różnice i spory towarzyszyły przyjmowaniu tej konstytucji, jak gorące były dyskusje i jak toczyło się to w bardzo trudnych latach 90. Uzasadniał pan marszałek także, dlaczego ma to być rok konstytucji. Otóż dlatego, że przez cały rok szkoły, instytucje państwowe, media będą miały szansę na podjęcie rozmowy o konstytucji, o jej znaczeniu, ustroju państwa itd.
Chcę z tego uzasadnienia pana marszałka przytoczyć jeszcze jeden fragment, który bardzo do mnie przemówił, mianowicie to, jak argumentował pan, że ta konstytucja miała być mostem pomiędzy starym a nowym myśleniem o Polsce. Argumentował pan właśnie w taki sposób, że jedna z najbardziej ujmujących rzeczy to zapisana w konstytucji solidarność międzypokoleniowa, a druga to dbałość o środowisko. I faktycznie wszystko się zgadza.
W związku z tym wspominamy i te wydarzenia, i te osoby - tu cytat - które budowały Polskę po roku 1989 na fundamencie rozmowy, współpracy, kompromisu, miejsca w Rzeczypospolitej dla wszystkich, bez względu na to, z jakich nurtów politycznych się wywodzą czy jakie poglądy reprezentują. To uchwała bardzo ważna, która podkreśla, że kompromis z początku lat 90., to wzięcie odpowiedzialności za państwo, sprawił, że w Polsce, w przeciwieństwie do innych państw postkomunistycznych, nie mieliśmy rozlewu krwi po przejęciu władzy przez opozycję demokratyczną czy to w roku 1989, czy w późniejszych latach 90. Koniec cytatu.
Tak, szanowni państwo, tych 30 lat funkcjonowania konstytucji przynosiło różne sytuacje. Konstytucja była honorowana, ale była też łamana. Dla jej obrony uruchomiono akcję ˝Tour de Konstytucja˝ i to obywatele stawali na jej straży.
Chcę powiedzieć, że tekst uchwały został przez członków komisji przeredagowany i tutaj praca była absolutnie wspólna. Myślę, że warto podkreślić, że ona była w takim duchu zrozumienia. Wspólnie redagowaliśmy ten tekst, staraliśmy się nadać mu trochę nową formę. Myślę, że to jest jedyny dobry moment, w którym można ten tekst Wysokiej Izbie, a także wszystkim obywatelom przedstawić.
Mam więc przyjemność odczytać uchwałę.
˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
2 kwietnia 1997 r. Zgromadzenie Narodowe uchwaliło Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, która następnie została przyjęta w ogólnokrajowym referendum 25 maja 1997 r.
Odrzucenie komunizmu, zapoczątkowane wolnościowym ruchem 'Solidarność', i odzyskanie przez Polskę niepodległości wyznaczyły wyraźny moment konstytucyjny oraz potrzebę wypracowania nowej i akceptowanej przez obywateli umowy społecznej. Inspiracjami dla twórców nowej ustawy zasadniczej były nawiązanie do najlepszych tradycji Pierwszej i Drugiej Rzeczypospolitej oraz wdzięczność wobec minionych pokoleń za ich pracę i walkę o niepodległość.
Jednym z fundamentów konstytucji jest idea wspólnoty wszystkich obywateli Rzeczypospolitej, niezależnie od różnic politycznych, światopoglądowych i religijnych. Znalazła ona wyraz w preambule konstytucji, odwołującej się do obywateli Rzeczypospolitej: 'zarówno wierzących w Boga będącego źródłem prawdy, sprawiedliwości, dobra i piękna, jak i nie podzielających tej wiary, a te uniwersalne wartości wywodzących z innych źródeł'. Słowa te pozostają jednym z najważniejszych wezwań do budowania wspólnoty narodowej opartej na wzajemnym szacunku, odpowiedzialności za dobro wspólne i solidarności.
Na mocy konstytucji Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli i demokratycznym państwem prawnym, a przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło jego wolności i praw. Ochrona praw człowieka i obywatela stała się fundamentem i celem konstytucji, co wyznaczyło rolę i kierunek działalności państwa.
Trzydzieści lat obowiązywania konstytucji potwierdziło jej znaczenie jako trwałego fundamentu demokratycznego państwa prawa. Jej postanowienia stworzyły ramy rozwoju wolnej i suwerennej Rzeczypospolitej, umocnienia jej bezpieczeństwa oraz pełnego uczestnictwa Polski w Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego i Unii Europejskiej. Wobec współczesnych zagrożeń przypominają również o obowiązku Rzeczypospolitej strzeżenia niepodległości, nienaruszalności swojego terytorium oraz zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom.
W trzydziestą rocznicę uchwalenia konstytucji Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd twórcom ustawy zasadniczej oraz wszystkim, którzy swoją działalnością przyczynili się do odzyskania przez Polskę wolności i odbudowy demokratycznego państwa oraz ustanawia rok 2027 Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przywołuje i ponawia wezwanie zawarte w preambule konstytucji, aby wszyscy, którzy dla dobra Trzeciej Rzeczypospolitej będą ją stosowali, 'czynili to, dbając o zachowanie przyrodzonej godności człowieka, jego prawa do wolności oraz obowiązku solidarności z innymi, a poszanowanie tych zasad mieli za niewzruszoną podstawę Rzeczypospolitej Polskiej'˝.
Panie i Panowie Posłowie! W imieniu komisji kultury proszę o przyjęcie tej uchwały. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia