10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

25. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o przedstawionym przez Prezydium Sejmu projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w 30. rocznicę jej uchwalenia (druki nr 2556 i 2758).

Poseł Krzysztof Piątkowski:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt poprzeć uchwałę ustanawiającą rok 2027 rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W przyszłym roku minie 30 lat od jej uchwalenia. Od prawie trzech dekad konstytucja jest fundamentem naszego państwa. Możemy dyskutować o jej przepisach, możemy rozmawiać o tym, czy kiedyś będzie wymagała zmian, ale mamy jedną konstytucję Rzeczypospolitej i dopóki obowiązuje, nie wolno przestrzegać jej tylko wtedy, kiedy jest wygodna, i omijać wtedy, kiedy ogranicza władzę. Bo konstytucja jest czymś więcej niż najważniejszym aktem prawnym, jest umową, którą zawarliśmy ze sobą jako obywatele.

    (Poseł Joanna Lichocka: Słusznie.)

    Wyznacza granice władzy, chroni naszą godność, wolność, równość wobec prawa, prawo do niezależnego sądu. Przypomina, że w demokratycznym państwie nikt nie stoi ponad prawem i właśnie dlatego rok konstytucji jest nam dzisiaj tak bardzo potrzebny.

    (Poseł Joanna Lichocka: I słusznie.)

    Nie możemy bowiem mówić o zbliżającym się 30-leciu, zapominając o tym, co się wydarzyło w ostatnich latach.

    (Poseł Joanna Lichocka: I teraz.)

    8 lat rządów Prawa i Sprawiedliwości pozostawiło po sobie głęboki kryzys praworządności. To wtedy rozpoczęto podporządkowywanie instytucji, które miały stać na straży prawa. To wtedy zniszczono autorytet Trybunału Konstytucyjnego. Podważano niezależność sądów i próbowano przekonywać Polaków, że polityczna większość może więcej niż pozwala jej konstytucja. Otóż nie może. Dlatego jednym z najważniejszych zadań po 15 października jest odbudowa państwa prawa i przywrócenie obywatelom pewności, że państwo działa według prawa, a nie według politycznego interesu np. Prawa i Sprawiedliwości.

    Ale niech rok konstytucji nie będzie tylko rokiem rozliczeń. Zróbmy z niego rok edukacji obywatelskiej. Niech konstytucja wyjdzie z tej sali do szkół, uczelni, bibliotek, samorządów, domów kultury i organizacji społecznych. Pokażmy obywatelom, że zapisane w niej prawa nie są abstrakcją. Dotyczą ich życia, bezpieczeństwa, wolności, relacji z państwem i prawa do sprawiedliwego sądu. Chciałbym, żeby po roku 2027 więcej Polaków wiedziało nie tylko, że ma konstytucję, ale przede wszystkim co dzięki niej może powiedzieć państwu: tego zrobić ci nie wolno, to jest moje prawo. Bo konstytucja nie została napisana dla polityków. Została napisana przede wszystkim po to, żeby chronić obywatela.

    Dlatego Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska oczywiście poprze tę uchwałę. Bardzo dziękuję, panie marszałku, za przygotowanie i zaproponowanie projektu. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia