10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

25. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o przedstawionym przez Prezydium Sejmu projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w 30. rocznicę jej uchwalenia (druki nr 2556 i 2758).

Poseł Aleksandra Leo:

    Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Konstytucja nie jest dokumentem, który powinien przypominać o sobie tylko wtedy, kiedy wybucha polityczny spór. Jest najważniejszym prawem Rzeczypospolitej, niezależnie od tego, kto w danym momencie rządzi, kto jest w opozycji i kto sprawuje najważniejsze urzędy.

    W 2027 r. minie 30 lat od uchwalenia konstytucji z 2 kwietnia 1997 r. Przyjęło ją Zgromadzenie Narodowe, a później została zaakceptowana przez Polaków w referendum. Powstała w Polsce, która po latach komunizmu budowała demokratyczne państwo. Jej twórcy odwoływali się do naszej historii, do naszej tradycji, ale przede wszystkim chcieli określić zasady, na których ma działać współczesna Rzeczpospolita. I te zasady dotyczą każdego z nas. Konstytucja mówi o naszej wolności, naszych prawach i godności. O równości wobec prawa, o prawie do prywatności, wolności słowa, czy wolności sumienia i religii. Określa również, jak działają najważniejsze instytucje państwa i jakie mają kompetencje.

    Warto wrócić też do preambuły. Jej autorzy znaleźli miejsce zarówno dla ludzi wierzących, jak i tych, którzy nie podzielają wiary w Boga, dla osób o różnych przekonaniach i światopoglądach. To ważna część konstytucji, bo pokazuje, że różnice między nami nie muszą przeszkadzać w budowaniu wspólnego państwa. Przez 30 lat Polska bardzo się zmieniała. Weszliśmy do NATO, do Unii Europejskiej. Zmieniały się rządy, parlamenty, prezydenci. Zmieniały się też wyzwania, z którymi musieliśmy się mierzyć. Konstytucja przez cały ten czas obowiązuje wszystkich - i obywateli, i tych, którzy sprawują władzę. I właśnie dlatego nie może być traktowana wybiórczo. Nie można powoływać się na nią wtedy, gdy jej przepisy akurat nam odpowiadają, a zapominać o niej, kiedy stają się niewygodne. 30. rocznica jej uchwalenia jest znakomitą okazją nie tylko do przypomnienia historii konstytucji. Warto wykorzystać ten rok również do rozmowy o tym, co właściwie jest w niej zapisane. Bo znajomość konstytucji nie powinna być tylko domeną prawników, polityków czy konstytucjonalistów. To dokument dotyczący każdego obywatela. I być może właśnie to powinno być najważniejszym celem roku konstytucji, żebyśmy częściej ją czytali, żebyśmy znali swoje prawa i wiedzieli, jakie zasady obowiązują instytucje naszego państwa. 30 lat temu Polacy przyjęli tę konstytucję w referendum. Dzisiaj naszym zadaniem jest ją znać, szanować i przestrzegać.

    Klub Parlamentarny Centrum poprze uchwałę ustanawiającą rok 2027 Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia