10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

25. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o przedstawionym przez Prezydium Sejmu projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w 30. rocznicę jej uchwalenia (druki nr 2556 i 2758).

Poseł Jarosław Sachajko:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Popieram uchwalenie roku 2027 Rokiem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ale chciałbym, żeby nie skończyło się na kolejnych uroczystościach, konferencjach i pięknych słowach. Skoro ma być to rok konstytucji, zróbmy z niego rok pracy nad konstytucją. W przyszłym roku minie 30 lat od uchwalenia obecnej konstytucji. Warto również pamiętać o warunkach politycznych, w których powstała obecna konstytucja. Parlament z 1993 r. był wyjątkowo niereprezentatywny. Prawie 35% głosów oddano na komitety, które nie przekroczyły progu wyborczego. Większość tego elektoratu stanowiły ugrupowania prawicowe i centroprawicowe. Lewicowa koalicja SLD-PSL miała wówczas w Sejmie 303 mandaty. Potem było referendum. Konstytucję poparło niewiele ponad 6 mln obywateli, przy 28 mln uprawnionych. To oznacza, że tak powiedziało tylko niecałe 23% uprawnionych do głosowania. Dzisiaj niemal każdego dnia obserwujemy naginanie lub wprost łamanie konstytucji. To powinno skłonić nie tylko do obchodzenia rocznicy jej uchwalenia, ale przede wszystkim do dyskusji nad jej zmianą. Już twórcy Konstytucji 3 maja rozumieli, że ustawa zasadnicza nie może być dokumentem niezmiennym. W rozdziale VI zapisali wprost, że rewizja i poprawa konstytucji powinna następować po 25 latach. Od uchwalenia obecnej, powtórzę, minęło 30 lat. Dlatego proponuję, niech rok 2027 będzie nie tylko rokiem konstytucji, ale rokiem ogólnopolskiej debaty nad jej zmianą, z udziałem obywateli, prawników, samorządowców i wszystkich środowisk politycznych. Po 30 latach warto odpowiedzieć na fundamentalne pytanie: Jakie zapisy konstytucji działają na rzecz Polski, a jakie potrzebują pilnej aktualizacji? Dziękuję.

Przebieg posiedzenia