10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)
26. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Tadeusza Mazowieckiego (druki nr 2510 i 2717).
Poseł Sprawozdawca Piotr Adamowicz:
Dziękuję, panie marszałku.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Tadeusza Mazowieckiego, druk nr 2510.
˝Tadeusz Mazowiecki, pierwszy niekomunistyczny premier po 1989 roku, urodził się 18 kwietnia 1927 r. w Płocku. Przed 1989 rokiem był reprezentantem środowisk katolickich skupionych wokół Klubów Inteligencji Katolickiej oraz wieloletnim redaktorem naczelnym miesięcznika 'Więź', jednego z najważniejszych pism intelektualnych w Polsce, które stanowiło przestrzeń wolnej debaty w warunkach cenzury i nacisku politycznego.
W latach 60. i 70. był posłem na Sejm PRL z ramienia Koła Poselskiego 'Znak'. Reprezentował środowiska katolików i podejmował wysiłek zachowania niezależności myślenia w warunkach braku suwerenności. W 1968 r. był współtwórcą złożonej przez posłów koła 'Znak' interpelacji w obronie studentów represjonowanych po protestach marcowych. Był zaangażowany w działania opozycji przedsierpniowej, zakładał i współorganizował Towarzystwo Kursów Naukowych, a w Sierpniu ’80 został jednym z głównych doradców strajkujących w Gdańsku robotników i współtwórców programu 'Solidarności'. Jako jeden z najważniejszych doradców ruchu miał istotny wpływ na jego charakter. W 1981 r. kierował 'Tygodnikiem Solidarność', największym niezależnym pismem w ówczesnej Polsce. Po wprowadzeniu stanu wojennego był przez ponad rok internowany przez władze komunistyczne. Zachował wiarę w sens walki o przywrócenie 'Solidarności' jako legalnej organizacji.
Tadeusz Mazowiecki był jednym z architektów Okrągłego Stołu w 1989 r. Później jako Prezes Rady Ministrów wziął odpowiedzialność za pokojowe przeprowadzenie Polski od systemu komunistycznego do państwa demokratycznego i niepodległego. W kolejnych latach współtworzył Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. oraz działał na rzecz pokoju i praw człowieka jako specjalny sprawodawca Komisji Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych w byłej Jugosławii.
W wolnej Polsce tworzył Unię Demokratyczną i był pierwszym przewodniczącym Unii Wolności. Przewodniczył sejmowej Komisji Integracji Europejskiej.
Tadeusz Mazowiecki traktował politykę jako powołanie i żył sprawami publicznymi. Był przekonany, że polityka winna opierać się na wartościach i służyć dobru wspólnemu - nie można sprowadzać jej do taktyki i gry, w której cel uświęca środki. Był chrześcijaninem, polskim patriotą i demokratą. Jako polityk cechował się odpowiedzialnością za państwo, konsekwencją w działaniu, szacunkiem dla drugiego człowieka i gotowością do prowadzenia dialogu, także z politycznymi oponentami. 'Można się różnić, można się spierać, ale nie wolno się nienawidzić' - podkreślał.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zauważa, że w czasach narastających podziałów, używania języka wykluczającego i prowadzenia sporu kosztem dobra wspólnego dziedzictwo Tadeusza Mazowieckiego nabiera szczególnego znaczenia. Przypomina ono, że polityka może wiązać się ze służbą, a nie z walką, z odpowiedzialnością, a nie z doraźną przewagą.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2027 Rokiem Tadeusza Mazowieckiego, oddając mu hołd jako jednemu z twórców polskiej wolności i państwa demokratycznego oraz wyrażając przekonanie, że jego postawa pozostaje w życiu publicznym wzorem, którego Rzeczpospolita Polska potrzebuje˝.
Panie i Panowie! Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 33a ust. 2 regulaminu Sejmu, skierował w dniu 6 maja br. powyższy projekt uchwały do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu do pierwszego czytania.
Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzenia tego projektu uchwały przedstawionego przeze mnie przed chwilą na posiedzeniu w dniu 18 czerwca br. wnosi: Wysoki Sejm podjąć raczy załączony projekt uchwały.
Panie Marszałku! Panie i Panowie! Prace komisji akurat w przypadku tej uchwały przebiegały bez większych sporów i kłótni. Projekt został przyjęty przez aklamację, co nie zdarza się często, ale jednocześnie, panie marszałku, niejako uprzedzając, pozwalam sobie złożyć wniosek, zgodnie z którym w przypadku zgłoszenia wniosków oraz poprawek w czasie drugiego czytania do projektu uchwały z druku nr 2717 na podstawie art. 51 ust. 2 regulaminu Sejmu wnoszę o niekierowanie do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu wspomnianego projektu, o czym mowa w art. 47 ust. 1 regulaminu Sejmu. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia