10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

26. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Tadeusza Mazowieckiego (druki nr 2510 i 2717).

Poseł Jarosław Sachajko:

    W jednym. Tak.

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! O historii, szczególnie tej najnowszej, trzeba pamiętać. Dlatego dobrze, że Sejm chce ustanowić rok 2027 Rokiem Tadeusza Mazowieckiego. Tadeusz Mazowiecki był pierwszym niekomunistycznym premierem po dziesięcioleciach okupacji rosyjskiej.

    Ale upamiętnienie postaci historycznej nie może oznaczać przedstawiania wyłącznie jasnych stron jej działalności. To właśnie za jego rządu rozpoczęto zasadniczą transformację własnościową. W lipcu 1990 r. uchwalono ustawę o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, która umożliwiła masową wyprzedaż państwowych przedsiębiorstw. Niestety nie rozwiązano kwestii reprywatyzacji. Polska przez kolejne dziesięciolecia nie doczekała się kompleksowej ustawy regulującej zwrot mienia albo rekompensatę za mienie przejęte przez komunistów.

    Transformacja miała także ogromną cenę społeczną. W 1990 r. bezrobocie wzrosło ponaddwudziestokrotnie. Jednocześnie istniało duże bezrobocie ukryte.

    Pozostaje jeszcze słynna gruba kreska. Precyzyjnie: Tadeusz Mazowiecki mówił o grubej linii, która dla wielu Polaków stała się symbolem braku rozliczenia ludzi i struktur komunistycznego państwa.

    Upamiętniajmy Tadeusza Mazowieckiego, ale pamiętajmy o całym jego dorobku, także o decyzjach i zaniechaniach, których konsekwencje Polska odczuwa przez następne dziesięciolecia. Historia ma sens tylko wtedy, gdy opowiadamy ją w całości i wyciągamy z niej wnioski. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia