10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

26. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Tadeusza Mazowieckiego (druki nr 2510 i 2717).

Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tadeusz Mazowiecki należał do tych polityków, którzy nie potrzebowali krzyku, aby wpływać na bieg historii. Był człowiekiem dialogu, ale nie oznaczało to braku odwagi. Bronił represjonowanych studentów, wspierał strajkujących robotników, działał w opozycji, został internowany, a później wziął odpowiedzialność za pokojowe przeprowadzenie Polski od systemu komunistycznego do demokratycznego i niepodległego państwa.

    Jako pierwszy niekomunistyczny premier po 1989 r. stanął przed zadaniem, którego skali nie sposób dziś przecenić. Trzeba było nie tylko zmienić instytucje i gospodarkę, lecz także odbudować zaufanie obywateli do własnego państwa. Mazowiecki rozumiał, że prawdziwa zmiana nie może opierać się na odwecie i upokorzeniu przeciwnika.

    Jego działalność nie zakończyła się wraz z okresem transformacji. Współtworzył konstytucję z 1997 r., działał na rzecz integracji europejskiej oraz bronił praw człowieka jako specjalny sprawozdawca ONZ w byłej Jugosławii. Gdy społeczność międzynarodowa pozostała bierna wobec tragedii w Srebrenicy, potrafił zrezygnować z pełnionej funkcji, ponieważ nie chciał firmować bezsilności swoim nazwiskiem.

    Ustanowienie roku 2027 Rokiem Tadeusza Mazowieckiego przypomina o polityce rozumianej jako służba, odpowiedzialność i gotowość do rozmowy również z tymi, z którymi głęboko się nie zgadzamy. Jego słowa, że można się różnić i spierać, ale nie wolno się nienawidzić, brzmią dziś wyjątkowo aktualnie.

    Najbardziej godnym sposobem uczczenia Tadeusza Mazowieckiego będzie nie tylko przypomnienie jego biografii, lecz także poważne potraktowanie wartości, którym pozostał wierny.

Przebieg posiedzenia