10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

30. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej (druki nr 2506 i 2759).

Poseł Urszula Pasławska:

    Bardzo dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego jako mieszkanka Warmii i Mazur, reprezentantka mieszkańców Warmii i Mazur, ale również ewangeliczka, protestantka, która ma wielki szacunek do naszego wielkiego dobra, jakim jest wielokulturowość, wieloreligijność, pragnę przedstawić stanowisko w sprawie ustanowienia roku 2027 rokiem objawień gietrzwałdzkich, które mają swój wymiar zarówno duchowy, patriotyczny, jak i wspólnotowy.

    W 1870 r., w apogeum kulturkampfu, kiedy język polski usuwany był ze szkół, z urzędów, pojawiła się wiadomość, że w małej wiosce warmińskiej, wśród społeczności polskiej, miały miejsca objawienia maryjne. Wówczas do Gietrzwałdu, nie tylko z Warmii i Mazur czy z Prus Wschodnich, ale również z innych zaborów, przybywała ludność polska, która przybywała po to, aby wspólnie się pomodlić, ale również potwierdzić swoją tożsamość. Kiedy obchodziliśmy stulecie niepodległości naszego państwa, wielokrotnie słyszałam na Warmii i Mazurach, że nasza niepodległość przyszła do nas z Gietrzwałdu. Warmia i Mazury były terenem wielokulturowym, tak jak powiedziałam, protestanckim i katolickim. Jednak dla kulturkampfu nie miało to znaczenia. Wydarzenia gietrzwałdzkie rozpoczęły pewien proces wśród Warmiaków, ale również wśród Mazurów, którzy zjednoczyli się, i chcę powiedzieć tutaj kilka zdań o Mazurach, i zaczęli tworzyć wspólnoty mazurskie, polskie wspólnoty mazurskie, zaczęli organizować banki spółdzielcze, polskie biblioteki. Powstała również pierwsza formacja polityczna, polska formacja polityczna w Prusach Wschodnich. Była to Mazurska Partia Ludowa. Mówię o tym, dlatego że współtworzył ją mój pradziadek Bogumił Labusz. Tej fali polskości nie dało się już zatrzymać. W Gietrzwałdzie Andrzej Samulowski otworzył księgarnię polską, potem ˝Gazetę Olsztyńską˝, a w całym regionie budowano sieć polskich czytelni, bibliotek, banków spółdzielczych, kółek rolniczych i innych organizacji, które wspierały polskość.

    Wydarzenia gietrzwałdzkie miały zatem znaczenie nie tylko historyczne, nie tylko religijne, ale przede wszystkim patriotyczne i tożsamościowe. Ten projekt uchwały został przez komisję przyjęty jednogłośnie, z jedną uwagą, że wydarzenia mają charakter nie europejski, lecz światowy. (Dzwonek) Przyjęcie tej uchwały, promocja tych wydarzeń może być dla nas jako Polaków wielką szansą na budowanie wielkiej promocji wydarzeń gietrzwałdzkich na całym świecie. Pielgrzymi z całego świata przyjadą do Polski, a naszym zadaniem, niezależnie od wrażliwości religijnej czy politycznej, jest zrobienie wszystkiego, abyśmy mogli z dumą uczestniczyć w tych uroczystościach i wykorzystali te uroczystości do budowania naszej wspólnej, pięknej tożsamości i przyszłości. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia