10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

30. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej (druki nr 2506 i 2759).

Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Gietrzwałd zasługuje na pamięć. Zasługuje na nią jako miejsce oporu przeciw germanizacji, obrony polskiego języka i budowania wspólnoty na Warmii. Nie poprę jednak uchwały ustanawiającej rok 2027 Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.

    Historycznym faktem jest to, że w 1877 r. dwie młode dziewczyny: Justyna Szafryńska i Barbara Samulowska złożyły świadectwo o objawieniach. Faktem jest napływ pielgrzymów, rozwój kultu oraz wpływ tych wydarzeń na polską świadomość narodową w okresie zaborów. To wszystko możemy badać, opisywać i upamiętniać. Natomiast odpowiedź na pytanie, czy doszło do objawienia Matki Bożej, należy do sfery wiary. Kościół ma prawo takie objawienia uznawać. Ludzie mają prawo w nie wierzyć. Sejm nie powinien jednak rozstrzygać o prawdziwości wydarzenia nadprzyrodzonego w imieniu wszystkich obywateli.

    Rozumiem ustanawianie lat poświęconych świętym. Upamiętniamy wtedy konkretne osoby, ich życie, działalność i wpływ na historię. Tutaj przedmiotem państwowej uchwały ma być samo objawienie. To istotna różnica.

    Komisja poprawiła część nieprecyzyjnych sformułowań, ale nie rozwiązała podstawowego problemu. Co więcej, określenie ˝fenomen na skalę europejską˝ zmieniono na określenie ˝fenomen na skalę światową˝, chociaż nie przedstawiono jasnego i obiektywnego kryterium takiej oceny.

    Poparłbym rok Gietrzwałdu, rok dziedzictwa Warmii albo rok poświęcony obronie języka polskiego przed germanizacją. Wtedy szkoły mogłyby rzetelnie uczyć o kulturkampfie, usuwaniu języka polskiego ze szkół i urzędów oraz o losach obu dziewcząt.

    Bezstronność państwa nie oznacza walki z religią. Oznacza szacunek dla zarówno wierzących, jak i niewierzących. Nie głosuję przeciw historii Gietrzwałdu. Nie głosuję przeciw katolikom. Nie poprę jednak uchwały, która czyni objawienie przedmiotem państwowego roku. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia