10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

31. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Jerzego Żurawlewa (druki nr 2507 i 2757).

Poseł Henryk Szopiński:

    Dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska przedstawiam stanowisko wobec poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027. Rokiem Jerzego Żurawlewa w stulecie pierwszego Konkursu Chopinowskiego.

    Jerzy Żurawlew był wybitnym polskim pianistą, pedagogiem, kompozytorem i organizatorem życia muzycznego. Do historii przeszedł przede wszystkim jako inicjator Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, wydarzenia, które stało się jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich marek kulturalnych na świecie. Urodził się 25 grudnia 1886 r. w Rostowie nad Donem. Studiował w warszawskim Instytucie Muzycznym w klasie fortepianu. Studia te ukończył z wyróżnieniem w 1913 r. Prowadził szeroką działalność pedagogiczną i organizacyjną. Zakładał szkoły muzyczne, wykładał w Wyższej Szkole Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie, a po II wojnie światowej pracował w Konserwatorium Warszawskim, pełniąc również funkcję rektora.

    Najważniejszym dziełem jego życia pozostaje jednak Konkurs Chopinowski. Pomysł jego utworzenia narodził się w 1925 r. Polska zaledwie kilka lat wcześniej odzyskała niepodległość, a młode państwo poszukiwało sposobów budowania swojej pozycji i obecności w świecie, także poprzez kulturę. Konkurs miał zainteresować młodzież twórczością Chopina, podnosić poziom wykonawstwa, wspierać młodych pianistów oraz otwierać im drogę na największe estrady świata. Była to idea nowatorska, odważna i dalekowzroczna, jej realizacja nie była jednak łatwa. Żurawlew spotykał się z obojętnością, niezrozumieniem, a nawet otwartą niechęcią. Brakowało pieniędzy, zaplecza organizacyjnego i wiary, że przedsięwzięcie może się udać.

    Dzięki jego wytrwałości I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina rozpoczął się 23 stycznia 1927 r. w Filharmonii Warszawskiej. Uczestniczyli w nim pianiści z Polski oraz siedmiu innych państw. Wydarzenie zapoczątkowało tradycję, która przetrwała wojnę, przemiany granic i systemów politycznych. Do dziś odbyło się 19 edycji konkursu. Dla wielu wybitnych pianistów udział w nim stał się początkiem światowej kariery. Wśród jego zwycięzców i laureatów znaleźli się artyści, którzy trwale zapisali się w historii muzyki, m.in. Maurizio Pollini, Martha Argerich, Krystian Zimerman, Garrick Ohlsson czy Rafał Blechacz.

    Konkurs Chopinowski jest obecnie czymś więcej niż rywalizacją pianistów. Jest świętem muzyki, miejscem spotkania różnych kultur, wielką promocją polskiego dziedzictwa oraz jednym z najważniejszych instrumentów naszej dyplomacji kulturalnej. Co 5 lat oczy melomanów z całego świata zwracają się ku Warszawie. Miliony osób śledzą przesłuchania, poznając nie tylko twórczość Chopina, ale również współczesną Polskę. Nie byłoby tego sukcesu bez Jerzego Żurawlewa, jego wyobraźni, determinacji oraz głębokiego przekonania, że kultura polska może i powinna przemawiać językiem zrozumiałym na całym świecie.

    Ustanowienie roku 2027 r. Rokiem Jerzego Żurawlewa będzie należnym hołdem dla twórcy (Dzwonek) przedsięwzięcia, które od lat służy polskiej kulturze. To również przypomnienie, że inwestycja w kulturę nie jest wydatkiem przynoszącym jedynie doraźne rezultaty.

    Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera projekt uchwały w brzmieniu przedstawionym w sprawozdaniu komisji i będzie głosował za jej przyjęciem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia