10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

32. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Kazimiery Bujwidowej (druki nr 2508 i 2715).

Poseł Maria Koc:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako Klub Parlamentarny Rozwój Plus popieramy projekt uchwały ustanawiający rok 2027 Rokiem Kazimiery Bujwidowej. Warto tę postać przypomnieć nie tylko jako działaczkę na rzecz praw edukacyjnych kobiet, ale też jako kobietę niezwykle aktywną, pracowitą i konsekwentną. Bujwidowa urodziła się w Warszawie w 1867 r., w czasach, gdy kobietom zamykano drogę do uniwersytetów. Sama zdobyła wiedzę na wykładach Uniwersytetu Latającego. Po ślubie z bakteriologiem Odonem Bujwidem pracowała także w jego laboratorium. Wspólnie przenieśli się do Krakowa, gdzie rozpoczął się najważniejszy etap jej działalności społecznej. Bujwidowa walczyła o dostęp kobiet do edukacji. Współtworzyła pierwsze krakowskie gimnazjum żeńskie z programem kończącym się maturą. Organizowała czytelnie dla kobiet, bezpłatne czytelnie dla dzieci i młodzieży. Działała na rzecz walki z analfabetyzmem. Podejmowała również starania o otwarcie uniwersytetów dla kobiet. Nie ograniczała się jednak do działalności oświatowej. Angażowała się w walkę o prawa wyborcze kobiet. Wspierała kampanię Marii Dulębianki, która w 1908 r. kandydowała do Sejmu Krajowego we Lwowie. Była także publicystką. Pisała o prawach kobiet, wychowaniu, edukacji oraz o sprawach społecznych. Jest też mniej znany, ale ważny fragment jej życiorysu - w czasie I wojny światowej razem z mężem i córką prowadziła szpital dla żołnierzy Legionów Polskich. Pokazuje to, że jej aktywność nie zamykała się w jednym obszarze. Łączyła pracę społeczną i oświatową z praktyczną pomocą ludziom.

    Kazimiera Bujwidowa zasługuje na upamiętnienie. Zagłosujemy za procedowaną uchwałą. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia