10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

32. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Kazimiery Bujwidowej (druki nr 2508 i 2715).

Poseł Tadeusz Samborski:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe, w imieniu którego mam zaszczyt przemawiać, popiera projekt uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Kazimiery Bujwidowej. Procedujemy nad tą uchwałą w 160. rocznicę urodzin Kazimiery Bujwidowej, wybitnej działaczki społecznej i oświatowej, która w swoim dorobku ma m.in. utworzenie pierwszego na ziemiach polskich gimnazjum żeńskiego przygotowującego młode kobiety do podjęcia studiów wyższych. Dla Bujwidowej szczególnie ważne było równouprawnienie kobiet w dostępie do nauki, pracy i życia publicznego. W obszarze jej zainteresowań i działalności społecznej było również prawo wyborcze kobiet. Głosiła, iż kobiety, stanowiące ważną część społeczeństwa, powinny mieć możliwość wpływania na jego przyszłość. Aktywność Kazimiery Bujwidowej nie ograniczała się tylko do walki o prawa kobiet. Jej działalność społeczna i publicystyczna dowodzi, że wspierała ona edukację, rozwój kultury i aktywność obywatelską. Kazimiera Bujwidowa jest bliska sercom ludowców także z tego powodu, iż w ramach Towarzystwa Szkół Ludowych zabiegała o edukację chłopskich dzieci, zakładała darmowe czytelnie dla ubogiej młodzieży. Na wielki szacunek potomnych zasłużyła też tym, że domagała się wprowadzenia w Galicji obowiązkowych lekcji historii Polski oraz zajęć dotyczących zdrowia i higieny. Jak utrzymują znawcy tamtych lat i omawianej problematyki, to właśnie Kazimiera Bujwidowa, wyprzedzając swoje czasy, mówiła o samodzielności i równouprawnieniu kobiet. Dzięki jej działalności stopniowo zmieniało się podejście społeczeństwa do roli kobiet. Kazimiera Bujwidowa nie doczekała wszystkich zmian, o które walczyła, ale jej dokonania miały znaczenie dla kolejnych pokoleń kobiet. W Polsce kobiety uzyskały pełne prawa wyborcze już w 1918 r., a ich dostęp do edukacji i życia zawodowego sukcesywnie wzrastał.

    Mając powyższe na uwadze, Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe popiera projekt uchwały o ustanowieniu roku 2027 Rokiem Kazimiery Bujwidowej, która pozostaje symbolem walki o edukację, niezależność i równouprawnienie kobiet. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia