10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

33. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Nauki (druki nr 2509 i 2716).

Poseł Urszula Augustyn:

    Dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Maria Skłodowska-Curie - dwukrotna noblistka i matka noblistki. Obaj jej zięciowie dostali Nagrody Nobla, a wnuki zostały naukowcami. Czy można sobie wyobrazić lepszą patronkę, kandydatkę na symbol Roku Nauki? Chyba nie. Jest dwukrotną leoradką nagrody Nobla, ale w dwóch różnych dziedzinach, bo w fizyce i chemii. Odkryła polon i rad, współtworzyła teorię promieniotwórczości. Pozostaje globalną ikoną i wzorem do naśladowania dla kobiet w świecie nauki. Fakt, była pierwszą kobietą z tytułem profesora we Francji na Sorbonie.

    Miała już swój rok, moja przedmówczyni o tym wspomniała, w 2011 r., w 100. rocznicę przyznania jej drugiej nagrody Nobla, właśnie tej z chemii. Obchody miały charakter międzynarodowy, bo rozpoczęły się w styczniu 2011 r. na paryskiej Sorbonie, a zakończyły w listopadzie na Zamku Królewskim w Warszawie, z udziałem m.in. wnuczki Heleny. Zorganizowano wówczas 80 konferencji, wystaw, konkursów dedykowanych naukowcom, młodzieży i dzieciom. W grudniu 2010 r. w Warszawie odsłonięto trójwymiarowy mural przy ul. Lipowej 3, przedstawiający Noblistkę przy pracy. Miasto zorganizowało też spektakl ˝Okruchy - rentgen duszy˝, a kilka lat później, w 2017 r., powstał film o tej fascynującej postaci. Mówię o tym wszystkim, żeby pokazać, żeby zobrazować, ile fantastycznych wydarzeń można wymyślić, wykreować, zorganizować w związku z obchodami roku patrona.

    Tym razem Klub Parlamentarny Centrum wnosił o ustanowienie Roku Nauki w 160. rocznicę urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, tej wybitnej postaci w historii nauki światowej, której dorobek naukowy na trwałe zmienił oblicze współczesnej fizyki i chemii. I tak będziemy ten rok traktować, mam nadzieję, że Wysoka Izba go uchwali, jako rok, w którym będziemy mówić o osiągnięciach polskich naukowców. Dziś polscy naukowcy regularnie dokonują przełomowych odkryć o globalnym znaczeniu, publikują swoje prace w najbardziej prestiżowych czasopismach naukowych. Inżynierowie z Centrum Badań Kosmicznych PAN regularnie projektują zaawansowane czujniki i podzespoły do misji Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz NASA.

    Astronomowie dokonali przełomowego odkrycia nowego typu planet, tzw. planet swobodnych. Polscy matematycy wciąż należą do światowej czołówki. To samo klimatolodzy, genetycy, biolodzy. Polscy badacze opracowali bezinwazyjny test diagnostyczny na endometriozę, który skraca czas wykrywania choroby z kilku lat do zaledwie kilku dni, dając szansę milionom kobiet na całym świecie.

    Tak, wykorzystajmy, proszę państwa, ten rok nauki właśnie do tego, żeby chwalić się naszymi osiągnięciami, ale także żeby pokazać, jaki mają wpływ na nasze codzienne życie. Ponad 1200 polskich naukowców znajduje się na prestiżowej liście Uniwersytetu Stanforda zrzeszającej najbardziej wpływowych badaczy świata pod kątem cytowanych ilości ich prac.

    Myślę, że ten rok 2027 powinien się stać impulsem do wzmacniania roli nauki w życiu publicznym, w szczególności poprzez wspieranie rozwoju naukowców, budowanie prestiżu działalności naukowej, ale także wypracowanie świadomości (Dzwonek), że osiągnięcia naukowców usprawniają i pomagają nam w życiu, ale żeby je mieć, trzeba na naukę przeznaczać solidne pieniądze. Szanujmy naukę, szanujmy naukowców i do tego mądrze wykorzystajmy rok 2027. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia