10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

33. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Nauki (druki nr 2509 i 2716).

Poseł Jacek Świat:

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W przyszłym roku przypada 160. rocznica urodzin Marii Skłodowskiej-Curie. To jedna z niewielu postaci w naszej historii, której właściwie nie trzeba przypominać, wszyscy ją znamy, jest naszą chlubą.

    Toteż wyzwaniem stojącym przed nami jest nie tyle przypominanie tej postaci, co raczej dbałość o jej promocję w świecie, choćby o to, żeby jej wizerunek znalazł się na banknotach euro i to pod pełnym nazwiskiem.

    Inaczej niż w przypadku podobnych uchwał tu nie chodzi o upamiętnienie jej bohaterki, a raczej o wyzyskanie jej wielkiej sławy i autorytetu do promocji polskiej nauki. To ma sens, więc oczywiście klub Prawa i Sprawiedliwości tę uchwałę poprze.

    Sama uchwała wskazuje cele, jakie rokowi nauki mają towarzyszyć, bardzo sensownie. Nie sposób jednak oprzeć się refleksji, że realia ostatnich lat mocno przeczą tym szczytnym hasłom. Dość przypomnieć, że spada finansowanie na naukę. Spadło poniżej 1,1% PKB. Polska Akademia Nauk alarmuje, że po prostu głoduje. Przypomnę problemy finansowo-organiza- cyjne ośrodka w Świerku i reaktora Maria, nazwanego tak przecież na cześć naszej noblistki. Przypomnę rozgonienie wspaniałego ośrodka IDEAS NCBR, zajmującego się sztuczną inteligencją. Przypomnę uziemienie naszego jedynego statku badawczego Oceania. A myślę, że również sukces naszego astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego nie został należycie wyzyskany PR-owo.

    Myślę więc, że trzeba w tym roku nauki przede wszystkim zająć się ustawą, propozycją podniesienia nakładów na naukę do 3% PKB w perspektywie kilku, powiedzmy 8 lat. Warto rzeczywiście pochylić się nad zagwarantowaniem naszym uczelniom prawdziwej autonomii, wolności intelektualnej i wolności od terroru poprawności politycznej. Myślę, że powinniśmy podjąć wielki wysiłek, by nasze najlepsze uczelnie w rankingach nie zajmowały miejsc w szóstej czy siódmej setce. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia