10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)
34. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2026 r. ze zbycia paliw ciekłych (druki nr 3100 i 3109).
Poseł Henryk Kowalczyk:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Myślę, że sporo demagogii usłyszeliśmy o tej ustawie, o wyborze między takim a takim rozwiązaniem. Mówiąc w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, raz jeszcze podkreślam, że o niekonstytucyjności tej ustawy wczoraj w czasie posiedzenia komisji bardzo długo wypowiadało się Biuro Legislacyjne Sejmu. Jeśli państwo nie macie szacunku do legislatorów sejmowych, to trudno. To znaczy, że chcecie brnąć na ścianę, nie wiadomo po co. Jaki prezydent ma wybór, jeśli wrzucacie podobną, a tak naprawdę taką samą ustawę, w której podatek nalicza się do tyłu? Od kiedy to ustanawia się podatki wstecz? Podkreślam tę jedną rzecz. Myśmy złożyli poprawkę - ona w komisji została odrzucona, ale będzie dyskutowana jako wniosek mniejszości - w której odchodzi się od tego naliczania podatku wstecz.
Próbując naprawić tę ustawę, chociaż nie wiem, czy w ogóle się da, składamy również poprawkę, której wprowadzenie dałoby gwarancję, że pieniądze z tytułu tego podatku od nadmiarowych zysków pójdą na obniżenie stawki VAT z 23% na 8% oraz obniżenie akcyzy średnio o 25 gr na 1 l, że to będzie wprost zapisane w ustawie To będzie sprawdzian, czy rzeczywiście te pieniądze chcecie przeznaczyć na pomoc dla konsumentów.
Ale tak naprawdę to i tak nie ma żadnego znaczenia, bo w projekcie tej ustawy, w ocenie skutków regulacji uznajecie, że będzie z tego podatku 3,8 mld zł. Tymczasem tak naprawdę sam Orlen wypracował za II kwartał zysk wynoszący 9 mld. Jeśli tak dalej to będzie szło, to znaczy, że za rok 2026 tego zysku będzie miał ok. 30 mld zł. Więc tu jest to sedno sprawy. Jeśli tak naprawdę chcemy obniżyć cenę paliw w sposób skuteczny, to powinniśmy się przyjrzeć marżom, firmom paliwowym, a nie ściąganiu podatków, które nie wiadomo gdzie później pójdą.
Wczoraj mówiłem o tych marżach i było to ćwiczone jako cena maksymalna. Tymczasem dzisiaj - i tutaj wielkie podziękowanie - pan prezydent zaprezentował założenia do projektu ustawy realizującej właśnie dokładnie ten cel: ˝Paliwo kosztuje normalnie˝. Przewiduje się tu ustanowienie limitów marż: rafineryjnej, importowej i hurtowej. Bardzo dobrze, bo taki podział spowoduje, że nie tylko końcowa cena paliwa będzie kontrolowana, ale również kontrolowane będą ceny pośrednie, począwszy od rafineryjnej. Ten projekt prezydencki przewiduje także zwolnienia z podatku od sprzedaży detalicznej oraz upoważnienie dla ministra finansów, aby elastycznie podchodził do stawki akcyzowej w zależności od sytuacji, od tego, jak się to będzie rozwijało. I to jest bardzo skuteczny, natychmiastowy sposób obniżenia ceny paliw o ok. 2 zł. Więc zamiast bawić się w pompowanie niebotycznych zysków firm paliwowych, tak aby później móc pobierać podatki, i to jeszcze z naruszeniem konstytucji, bo wstecznie, po prostu zróbmy to w ten sposób.
Tyle tylko, że nie bardzo widzę tutaj chęć pomocy, bo rzeczywiście, jeśli ktoś chciał pomagać... Mieliśmy sytuacje kryzysowe w 2022 r., kiedy cena baryłki ropy też mniej więcej oscylowała w tym przedziale, w jakim oscyluje teraz, a nawet była wyższa. I wtedy paliwo, benzyna kosztowała 6 zł, a teraz kosztuje 8 zł. Rzeczywiście widać, że Orlen gromadzi pieniądze, więc pojawia się pytanie, w jakim celu gromadzi te pieniądze. Bo jak pan minister wytłumaczy mi, skąd np. weźmie się 15 mld w Funduszu Rezerwy Demograficznej, skąd te przepływy, skąd ubytek o 22 mld w zakresie kosztów obsługi długu? Czy będę wiedział, że nie są to pieniądze z prywatyzacji Polskiej Grupy Zbrojeniowej, w przypadku której później w ramach prywatyzacji 40% idzie do Funduszu Rezerwy Demograficznej? (Dzwonek) Obawiam się, że takie są rzeczywiste zamiary: chodzi nie o pomoc konsumentom, tylko o ściągnięcie pieniędzy i udawanie, że się pomaga. Dlatego też w takiej formie tej ustawy popierać nie będziemy.
A to poprawka... (Oklaski)
(Poseł Małgorzata Niemczyk: A w jakiej formie...)
Przebieg posiedzenia