10. kadencja, 65. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2026)

35. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3102 i 3107).

Poseł Kamil Wnuk (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polska 2050 pozytywnie ocenia projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw.

    To jest ustawa przede wszystkim o bezpieczeństwie energetycznym państwa. W sytuacji, w której polski system elektroenergetyczny staje się coraz bardziej rozproszony i cyfrowy, operatorzy muszą dysponować aktualną i wiarygodną informacją o tym, co dzieje się w sieci. I właśnie temu służy ten projekt.

    Po pierwsze, chodzi o CSIRE, czyli Centralny System Informacji Rynku Energii. Pełne uruchomienie systemu zaplanowano na 18 października 2026 r., a 19 października jest ustawowym terminem rozpoczęcia realizacji obowiązków przez kolejną grupę uczestników rynku. Projekt wprowadza procedury na wypadek niedostępności CSIRE lub systemów z nim współpracujących. To bardzo ważne. Awaria systemu informatycznego nie może oznaczać awarii rynku energii. Dlatego projekt wprowadza możliwość czasowego prowadzenia rozliczeń na podstawie danych alternatywnych, obowiązek szybkiego zgłaszania niedostępności systemów, uzupełnienia danych po usunięciu awarii oraz, jeżeli będzie to konieczne, korekty rozliczeń. Maksymalny termin usunięcia niedostępności został określony na 24 godziny, z możliwością jego wydłużenia tylko w sytuacjach niezależnych od danego podmiotu. To rozwiązanie zwiększa bezpieczeństwo, ale również chroni odbiorców energii przed skutkami problemów technicznych, które nie powinny przekładać się na chaos w rozliczeniach.

    Po drugie, projekt wzmacnia możliwość zarządzania pracą źródeł energii i magazynów. Operatorzy otrzymają dostęp do danych strukturalnych, danych grafikowych oraz danych czasu rzeczywistego. Ma to szczególne znaczenie przy rosnącym udziale rozproszonych źródeł energii. Sam projekt wskazuje, że kompletne i poprawne dane są warunkiem prawidłowej oceny stanu sieci, jej bilansowania i podejmowania właściwych decyzji operacyjnych. To jest kierunek, którego potrzebujemy: więcej informacji dla operatorów oznacza większą zdolność do zarządzania systemem.

    Po trzecie, bardzo istotne są przepisy dotyczące magazynów energii. Obowiązki obejmują magazyny o mocy powyżej 50 kW, a także określone źródła i zasoby zarządzane przez agregatorów. Dzięki temu magazyny będą mogły być lepiej wykorzystywane jako element stabilizujący pracę sieci. To szczególnie ważne dla transformacji energetycznej. Rozwój OZE musi iść w parze z rozwojem zdolności systemu do bilansowania energii.

    Po czwarte, projekt porządkuje system reagowania na sytuacje kryzysowe. Aktualizuje zasady wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej oraz dostarczaniu ciepła. Jednocześnie przepisy wykonawcze mają uwzględniać m.in. znaczenie odbiorców dla gospodarki, ochronę określonych grup oraz zasady wynagradzania odbiorców uczestniczących w mechanizmach ograniczeń. W przypadku ciepła szczególnie istotne jest zachowanie ochrony mieszkań, szpitali, żłobków i przedszkoli. Projekt przewiduje również, że w budynkach mieszkalnych w sytuacji ograniczeń należy umożliwić utrzymanie temperatury co najmniej +10°C.

    Po piąte, projekt wprowadza bardziej racjonalne podejście do instalowania liczników zdalnego odczytu. OSD będzie mógł odstąpić od instalacji na konkretnej stacji, jeżeli będzie ona niemożliwa z przyczyn technicznych lub prawnych albo nieuzasadniona ekonomicznie. Nie jest to generalne zwolnienie, konieczne będzie udokumentowanie przyczyny, a informacja o odstąpieniu będzie przekazywana prezesowi URE.

    To dobry przykład deregulacji tam, gdzie obowiązek nie przynosi proporcjonalnych korzyści przy jednoczesnym pozostawieniu nadzoru regulatora. Warto też podkreślić, że projekt nie został zbudowany wyłącznie wokół nowych obowiązków. Upraszcza również rozliczenia środków Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny, ograniczając liczbę czynności finansowych i formalnych związanych z transferem środków między funduszami.

    Z perspektywy Polski 2050 najważniejsze jest jednak to, że ta ustawa buduje odporniejszy system energetyczny. Nie możemy dzisiaj patrzeć na energetykę wyłącznie przez pryzmat produkcji energii. Równie ważne są sieci, dane, magazyny, cyfryzacja, szybkość reagowania i zdolność systemu do działania w sytuacjach kryzysowych.

    Projekt przewiduje również mechanizm elastycznego podejścia do podmiotów, które z przyczyn technicznych lub organizacyjnych nie zdążą z pełnym wdrożeniem CSIRE. Prezes URE będzie mógł odstąpić od wymierzenia kar wobec operatora, który mimo opóźnienia rozpocznie realizację wymaganych zadań najpóźniej 19 kwietnia 2028 r. To połączenie wymagań, odpowiedzialności i elastyczności wdrożeniowej.

    Dlatego Klub Parlamentarny Polska 2050 będzie pracował nad tym projektem konstruktywnie. Będziemy wspierać rozwiązania, które zwiększają bezpieczeństwo energetyczne, poprawiają jakość danych, wzmacniają odporność systemu i jednocześnie ograniczają niepotrzebne obciążenia administracyjne. Bezpieczeństwo energetyczne Polski wymaga dziś nie tylko nowych źródeł energii. Wymaga także nowoczesnej, cyfrowej i odpornej sieci. Ten projekt jest krokiem właśnie w tym kierunku.

    Sprawozdanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z działalności w 2025 roku oraz Informacja o podstawowych problemach radiofonii i telewizji w 2025 roku wraz z komisyjnym projektem uchwały

Przebieg posiedzenia