10. kadencja, 66. posiedzenie, 1. dzień (06-10-2026)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia Królowej Anny Jagiellonki w 430. rocznicę Jej śmierci (druki nr 3091 i 3103).

Poseł Jarosław Sachajko:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Demokracja Bezpośrednia chcę wyrazić poparcie dla uchwały upamiętniającej królową Annę Jagiellonkę. To dobra okazja, aby przypomnieć nie tylko wybitną postać polskiej historii, lecz także państwo, jakim była wówczas Rzeczpospolita.

    Anna Jagiellonka, córka Zygmunta Starego i Bony Sforzy, została w 1575 r. obrana królem Polski, a rok później jej małżonkiem został Stefan Batory. Odzyskano Połock i Inflanty oraz skutecznie przywracano podmiotowość obywateli. Anna Jagiellonka zapisała się w historii nie tylko poprzez wielką politykę. Wspierała rozwój gospodarczy i kulturalny Rzeczypospolitej, szczególnie Mazowsza, Podlasia i Małopolski. Dbała o rozwój Warszawy, wspierała Akademię Krakowską, kulturę i edukację. Projekt uchwały przypomina również o jej udziale w rozbudowie Zamku Królewskiego i o budowie pierwszego mostu na Wiśle.

    Warto pamiętać, że były to także czasy ważne dla polskiej tradycji ustrojowej. W wielu krajach Europy umacniał się absolutyzm i trwały prześladowania religijne. Tymczasem Rzeczpospolita rozwijała parlamentaryzm, rządy prawa i wolność wyznania, której symbolem stała się konfederacja warszawska z 1573 r.

    Po śmierci Stefana Batorego Anna Jagiellonka odegrała jeszcze większą rolę, gdyż przyczyniła się do wyboru swojego siostrzeńca Zygmunta III Wazy na polski tron.

    Wspominając Annę Jagiellonkę, przypominamy więc Rzeczpospolitą silną, rozwijającą się, przywiązaną do wolności i zdolną skutecznie bronić swoich interesów. To dziedzictwo, o którym warto pamiętać również dzisiaj. Dlatego koło Demokracja Bezpośrednia poprze tę uchwałę. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia