10. kadencja, 66. posiedzenie, 1. dzień (06-10-2026)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia Królowej Anny Jagiellonki w 430. rocznicę Jej śmierci (druki nr 3091 i 3103).

Poseł Ewa Leniart:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Anna Jagiellonka kojarzy nam się głównie z okresem politycznego bezkrólewia po śmierci Zygmunta Augusta. Tymczasem warto w niej zobaczyć kogoś, kim była naprawdę. Była osobą niezwykle sprawnie inwestującą i sprawującą rolę patronki kultury. To z jej inicjatywy w warszawskim Ujazdowie wystawiono ˝Odprawę posłów greckich˝ Jana Kochanowskiego. Zapoczątkowała w ten sposób nowożytny polski teatr. To ona finansując wykończenie pierwszego polskiego galeonu, stworzyła zalążek polskiej floty wojennej. Opłacając z własnej kieszeni warszawski szpital św. Ducha, stworzyła pionierski system opieki socjalnej. Była też twardą dyplomatką. Latami walczyła z Habsburgami o odzyskanie skradzionych dzieł sztuki oraz majątku swojej matki, Bony Sforzy, a w Bari ufundowała jej renesansowy nagrobek, który istnieje do dzisiaj. Gdy dodamy do tego finansowe wsparcie dla dzieł Piotra Skargi, to widzimy kobietę, która wykreowała (Dzwonek) polski pejzaż kulturowy na kolejne stulecia. Nie tylko uratowała ciągłość państwa. Ona nadała Rzeczypospolitej cywilizacyjny i kulturalny blask, prowadząc Polskę przez ustrojowy zakręt, łącząc wielkie dziedzictwo Jagiellonów z nową erą królów elekcyjnych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia